غذاهای ارگانیک

 

ایجاد موانعي در برابر فرسایش خاك در كشاورزي ارگانيك


سراشیبی های شخم زده شده تمایل بیشتری به فرسایش  خاک دارند. به منطور کاهش سرعت جریان آب در حین بارندگی های سنگین ، ایجاد ساختارهایی در بین خطوط تراز مفید خواهد بود. خطوط تراز بطور فرضی خطوطی افقی بوده که از بین شیب عبود کرده اند.
ایجاد چنین ساختارهایی برای جلوگیری از فرسایش خاک به کاهش شیب و سرعت جریان آب سطحی کمک خواهد کرد. بعلاوه آنها خاکهای فرسایش یافته قسمت های بالایی را جمع آوری می کنند.
به منظور تاثیر بهتر ساختارها بر علیه فرسایش خاک (پشته ها، سنگ‌ها، دیوارهای سنگی ، سدهای زنده، شیارها و تراس بندی (شیب پلکانی)) باید بین مرزها قرار گیرد.
برنامه های خوبی برای جلوگیری از فرسایش خاک وجود دارد. 
تعیین خطوط هم تراز Contour
یک روش آسان برای تعیین خطوط هم تراز استفاده از قاب های A شکل است.
قاب های A ابزار ساده ای هستند که از سه میله ، مقداری نخ، یک سنگ  و نگهدارنده چوبی (تیرک) تشکیل شده است.
چگونه یک قاب A بسازیم و از آن استفاده کنیم؟
1-سه میله بطول 2.5 متر را طوری به یکدیگر متصل کنید که به شکل A  در بیایند. اگر طناب برای گره زدن آنها کافی نیست از میخ استفاده کنید.
2-یک انتهای نخ را در قسمت بالاییA گره بزنید و سنگ را به انتهای دیگر آن ببندید به طوری که سنگ از زمین و محل تقاطع دو میله فاصله داشته باشد.
3-قاب A شکل را بالا برده و موقعیت هر دو پای خود را علامت گذاری کنید و سپس نقطه ای را که با نخ با A  هم راستا است علامتگذاری کنید.
4-قابA شکل را با جای پای خود عوض کنید دوباره میزان حرکت نخ را با تقاطع A علامتگذاری کنید. اگر دو علامت د رجای یکسانی نباشند نقطه سومی را با یک چاقو  بطور دقیق بین دو نقطه بگذارید.
5-اولین تیرک را درحاشیه بالایی مزرعه قرار دهید یکی از پاهای خود را بین قاب A قرار داده و تیرک را لمس کنید.پای دیگر خود را در مکانی قرار دهید که نخ از آن نقطه می گذرد.
6-دیگر تیرک ها را فقط درپایین پای دوم قرار دهید و قابA را حرکت داده و این حرکت را در عرض مزرعه ادامه دهید.
7-ترازهای بعدی 3 تا 6 متر با توجه به شیب مکان مورد نظر زیر خط اولی قرار می گیرد. در جاهایی با شیب بیشتر باید خط های بسته ای ایجاد کرد.
ساختارهای دیگر در برابر فرسایش خاک:
بخش زیر اطلاعتی را درباره ساخت انواع سدها برای جلوگیری از فرسایش خاک به شما نشان می دهد با توجه به شرایط محلی کم و بیش توجه خود را به یک نوع بخصوص معطوف کنید و به نمونه های ساخته شده د رنواحی خود مراجعه کنید.
سدهای چوبی و دیوارهای سنگی
موانع ساده می تواند با استفاده از کنده و شاخه های درخت ساخته شوند. خاک های فرسایش یافته در پشت آنها تجمع می یابند در نتیجه از آبشویی آنهاجلوگیری می شود.
ساختارهایی همانند دیوارهای سنگی به زمان بیشتری نیاز دارند اما دوام آنها بیشتر و همچنین هزینه نگهداری آنها نسبتاً کم است.
 جوی –پشته و شیارها Bunds   and   trenches
پشته های خاکی یا گلی در مقایسه با دیوارهای سنگی ساخت بسیار راحتی دارند اما زحمات نگهداری آنها بالاست. بعلاوه گراس های علوفه ای ، بوته ها ، آناناس و دیگر محصولات را می توان روی آنهاکشت داد. پشته ها می توانند با شیارهای هم تراز به حفظ خاک های فرسایش یافته و افزایش نفوذپذیری آب کمک کند.
تراس بندی نیمکتی یا کرت بندی نیمکتی   Bench  terraces
ساخت کرت بندی نیمکتی احتیاج به زمان و نیرو دارد اما این کرت بندی ها برای کنترل فرسایش و افزایش باروری خاک بسیار موثر است.
هنگامی که کرت ها کنده می شوند اینکه خاک سطحی بارور در یک گوشه نگهداری شود و بعداً در کرت های انتهایی پخش گردند بسیار مهم است.
موانع زنده:
موانع غیر طبیعی به تنهایی نمی تواند برای جلوگیری از فرسایش خاک کافی باشد مگر این که با موانع طبیعی مانند کاشت گیاه همراه شوند. ریشه گیاهان به قویتر شدن دیوارها ، خاکریزها و شیارها کمک می کند و از تخریب آنها در برابر باران های سنگین محافظت می کند.
اگر این موانع با گیاهانی مثل علف ها، بوته ها ، آناناس یا دیگر محصولات مناسب پوشانده شوند هم فضای زیادی از مزرعه کشاورز را اشغال نمی کنند و هم این که دارای استفاده مضاعف برای کشاورز هستند.
هنگامی که بوته ها بسیار متراکم میان خطوط تراز رشد کنند خود آنهامی توانند یک مانع زنده بدون نیاز به ساختن آنها بوجود بیاورند. در سطوحی با شیب زیاد می توان آنجا را طی سالیان صاف کرد و بعنوان محلی که خاک های فرسایش یافته بتوانند در پشت آن تجمع یابند درنظر گرفت.
علف گامبا((Andropogon  gayanus: یک گونه مناسب علفی در ساحل آفریقا براي ايجاد مانع
یک مثال مناسب از کاربرد گونه های علفی ، Andropogon gayanus است که یک گیاه چند ساله آفریقایی است. این گیاه بطور طبیعی از سودان به ساحل آفریقا گسترش یافته اند خصوصیات زیر این گیاه را یک گونه مناسب برای مانع و پوشش زمین ساخته است.        
ریشه های قوی و عمیق  مقاوم به آتش، کنه های حیوانی و خشکسالی د رخاک های رسی به همان خوبی که در خاک های شنی می رویند، رشد می کند. وسیع و رشد سریع طول ساقه آن به 1 تا 2.5 متر می رسد. به جویدن و قطع شدن مقاوم است.
این گیاه را می توان با بذرپاشی مستقیم کشت کرد و یا می توان نشاء آن را انتقال داد. ترجیحاً در مناطقی با بارندگی زیاد در طی فصول بارانی آن را آبیاری نکنید. هنگامی که این گیاه روی خطوط تراز کاشته شود فرسایش آبی و بادی محدود شده و همچنین نفوذپذیری آب افزایش می یابد. بعلاوه منبع غذایی فوق العاده بوده و همچنین به وسیله پوشش مجدد باعث بهبودی خاک می گردد.
با توجه به شرایط منطقه ای نکات زیر را باید مشخص گردد:
شرایط منطقه (درجه شیب ، عمق و ثبات خاک و ...)، قابلیت دسترسی به مواد مانع (تنه درخت و سنگ) وجود کارگر، هزینه ایجاد بنا و نگهداری آن، برداشت اضافی در هنگام کشت علوفه، بوته یا سایر محصولات بر روی موانع.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢۸ - مهدی ابراهیمی