غذاهای ارگانیک

 

آیا کشاورزی ارگانیک از نظر اقتصادی عملی خواهد بود؟

هزینه ها و درآمدها

عملکرد اقتصادی هر مزرعه با میزان درآمد حاصله از آن سنجیده می شود که البته درآمدی که برای کشاورز باقی می ماند، مرتبط است. این درآمد بستگی به شرایط تولید و قابلیت های بازار دارد و این مساله از درآمد کل و هزینه متفاوت خواهد بود. شرایط تولید و قابلیت بازار از کشوری به کشور دیگر و از مزرعه ای به مزرعه دیگر متفاوت است . هزینه های ثابت ( که بطور مسبقیم به میزان تولید بستگی ندارد) شامل: هزینه های خرید یا اجاره زمین ،تاسيسات و ماشین‌ها و همچنین می‌تواند شامل حقوق کارگرهای دائمی باشد.

دستمزد کارگرهای روز مزد برای ایجام کارهای خاص ( مثلاً برداشت) بستگی به میزان تولید دارد بنابراین دارای قیمت‌های متفاوتی است.

همچنین قیمت نهاده ها ( مانند بذر ، کود، آفت کش و..) باید در نظر گرفته شود.

یک مزرعه در صورتی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است که درآمد حاصل از آن بیشتر از هزینه های ثابت باشد همچنین باعث کاهش در میزان هزینه های ثابت شود.

درآمد اصلی از طریق فروش محصول در بازار بدست می آید. در بعضی از کشورها دولت‌ها به کشاورزان یارانه پرداخت می کنند . اما در هر حال برای اینکه بفهمیم سود یک خانواده کشاورز از فعالیتهای کشاورزی چقدر است باید به هزینه غذا  و درآمدهایی که از خارج از مزرعه بدست می آید (برای مثال پول کارگری یا فعالیتهای دیگر جاری) توجه کنیم.

چه مواردی بر هزینه ها و درآمدها تاثیر می گارند؟

کدام یک از عوامل از یک طرف بر هزینه و از طرف دیگر بر درآمد تاثیر می گذارد. کشاورزی ارگانیک از نظر اجتماعی و شرایط اقتصادی ناحیه چگونه محسوب می شوند.

هزینه های بیشتر یا کم تر:

آیا میزان محصولات کشاورزی با تغییر در مزارع ارگانیک کم و یا زیاد می شوند. فاکتورهایی كه در طول انجام این تغییرات یا پس از آن تاثیر خواهند گذاشت بستگی به نوع مزرعه (سنتی یا صنعتی)  نوع محصول (ازکدام زراعت اصلی استفاده می کنید؟ آیا شامل دامپروری نیز می شود)، شرایط زیست محیطی و شرایط قتصادی- اجتماعی خواهندداشت.

عمومیت دادن این عوامل نیز مورد سوال واقع می شود. در مزارع کوچک مناطق گرمسیر هزینه ها و واردات افزایش می یابد زیرا کشاورزان مجبور به خرید کودهای ارگانیک،  افزایش مواد ارگانیک خاک بوده و همچنین در کنار آن هزینه های دیگری مانند هزینه پخش کودهای ارگانیک، مبارزه با علف های هرز و همچنین تطبيق سیستم کشاورزی خود با کشت ارگانیک به آن اضافه می شود.

در نهایت در پایان انجام دوره تبدیل یک خاک خوب با باروری خوب  بدست خواهیم آورد. و سیستم مزرعه به یک تعادل مطمئن خواهد رسید. هزینه تولید نسبت به حالتی که تغییری در آن بوجود نیامده پایین تر و یا حتی به نصف آن خواهد رسید. تامین هزینه های کشاورزی شیمیایی بسیار بالا بوده و مدیران مزارع غالباً بر منابع خود تکیه دارند.

درآمد بیشتر یا کمتر؟

در مناطق معتدل که مدیریت کشاورزی متعارف اعمال می شود اين نوع كشاورزي دارای عملکرد بالایی مي باشد. تبدیل سیستم کشاورزی معمولي به کشاورزی ارگانیک به کاهش عملکرد محصول(حدود 10 تا 15 %) منجر خواهد شد که آن هم بستگی به نوع محصول و سیستم کشاورزی دارد.

بسیاری از کشاورزان در مزارع مناطق گرمسیر گزارش کرده اند که عملکرد محصول آنهابعد از فرآیند کامل تبدیل  به كشاورزي ارگانيك همانند گذشته بوده است حتی بعضی از آنها گزارش کرده اند که عملکرد آنها در مقایسه با کشاورزی متعارف خیلی بیشتر است. که این امر ممکنست در شرایط خاصی اتفاق بیفتد.

در مناطقی که باروری خاک خیلی کم باشد که این امر ناشی از فقدان مواد ارگانیک خاک است کشاورزی متعارف به عملکرد پایین منتهی خواهد شد.

تلقین باورهای غلط در مورد کشاورزی ارگانیک به کشاورزان خیلی خطرناک خواهد بود. از این رو هر کدام از این شرایط باید در هر ناحیه و در هر مزرعه بطور مجزا ارزیابی شود

جنبه صحیح  و درست مساله این است که کشاورزانی که کشاورزی خود را بصورت ارگانیک در می آورند باید انتظار داشته باشند که سالهای اول تولیدشان کاهش  یابد که مطمئناً این کاهش تولید بعد از گذشت 3 تا 5 سال جبران خواهد شد.

به نظر می رسد که جبران عملکرد در مناطق مرطوب بیشتر خواهد بود . باروری خاک به محتویات مواد ارگانیک آن بستگی دارد. درآمد فقط به کمیت عملکرد بستگی ندارد بلکه فقط به پول بدست آمده از بازار بستگی دارد. اگر کیفیت محصولات در هنگام تبدیل به کشاورزی ارگانیک به دلیل خسارب آفات و بیماری‌ها کاهش یابد فروش محصولات با همان قیمت قبلی مشکل خواهد بود.

بیشتر کشاورزان امیدوارند که هنگامی که مزرعه آنها از نظر تولید ارگانیک تایید می شوند قیمت بیشتری از فروش محصولات خود بدست آورند.

در هر حال  این مساله آرمانگرایانه است و به موقعیت بازار، چگونگی دستیابی مدیران کشاورزی به قیمت اضافی بازار بستگی خواهد داشت.

حالت صحیح این است که کشاورزان هنگامیکه کشاورزی خود را به کشاورزی ارگانیک تبدیل می کنند نباید به فروش محصولات خود با قیمت بیشتر فکر کنند.

نتایج اقتصادی مثبت می تواند هنگامی بدست آید که مثلاً همان میزان محصولات را با همان قیمت بفروشند و لی میزان هزینه های تولیدی آن کمتر باشد.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٧ - مهدی ابراهیمی