غذاهای ارگانیک

 

برداشت آب در كشاورزي ارگانيك


افزايش نفوذپذيري آب

در هنگام بارندگي هاي شديد فقط ميزان كمي از آب به داخل خاك نفوذ مي كند بقيه قسمتهاي آن بصورت روان آب از بين مي رود. و در نتيجه از دسترس محصول خارج مي شود. به منظور دست يابي هر چه بيشتر خاك به آب باران نياز به نفوذپذيري آب باران الزامي مي باشد. بهترين راه به منظور دست يابي به نفوذپذيري بهتر آب حفظ خاك سطحي بصورت بافت مناسب خاك كه شامل خلل  و فرج زيادي كه توسط كرم خاكي ايجاد مي شود، مي باشد. كاربرد مالچ و گياهان پوششي براي ايجاد بافت مطلوب خاك سطحي مناسب هستند.
بنابراين آنها به كاهش سرعت جريان آب كمك كرده و در نتيجه زمان بيشتري به نفوذ آب اختصاص مي يابد. در سراشيبي ها نفوذ آب باران مي تواند بوسيله حفر شيارها به موازات خطوط هم تراز افزايش يابد . روان آب در داخل شيارها به دام مي افتد  و عمل نفوذ آب به داخل خاك به آرامي انجام مي گيرد.
پشته هاي نيمه گرد براي مثال در اطراف محصولات درختي اثر مشابهي دارند. آنها آبهاي جاري را جمع آوري نموده و سپس آن را به سراشيبي هدايت مي كنند در نتيجه نفوذ آب به داخل منطقه ريشه محصولات افزايش مي‌ يابد. در مزارع مسطح از پوسته گياهان مي توان استفاده كرد.
تخريب هنگام روان آب
در نواحي با بارندگي سنگين بايد توجه داشت كه هنگام باران‌هاي سنگين از خراب شدن وسايل سطحي برداشت آب اجتناب كنيد. روان آب به شكل گيري خندق (آبراهه) شديدي منجرخواهد شد و در نتيجه تخريب ساختارهاي هم تراز را در سراشيبي ها به همراه خواهد داشت.
به چه چيزهايي بايد توجه كرد شايد بتوان آب اضافي فصول باراني براي فصول خشك ذخيره كرد. راههاي متعددي براي ذخيره سازي آب باران جهت آبياري وجود دارد كه اغلب نياز به هزينه و كارگر زيادي دارند.
با ذخيره آب در حوضچه ها مي توان ماهي پرورش داد اما در اين روش نيز آب از طريق نشست و يا تبخير به هدر مي رود. ساخت تانكرهاي آب مي تواند از فرايند تبخير و نشست آب جلوگيري كند اما اين نيز به لوازم مناسب احتياج دارد لذا براي تصميم گيري در امر ساختن و يا نساختن لوازم ذخيره آب بايد به اين مساله توجه داشت كه فوايد آن بيشتر از هزينه هاي ساخت باشد مثلاً از دست دادن زمين هاي قابل كشت.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۳٠ - مهدی ابراهیمی

چگونگی حفظ آب درون خاك در كشاورزي ارگانيك:


موراد متعدد قحطی آب در مناطق گرمسیری یک پدیده متداول است . در بعضی مناطق رشد محصولات اکثراً بدون آبیاری امکان پذیر نیست. حتی در مناطقی با میزان زیاد بارندگی در فصول بارانی ممکنست گیاهان درطول دوره خشکی آب کمتری بدست آورند.
هدف از کشاورزی ارگانیک استفاده حداکثر و همیشگی ازمنابع طبیعی است. برگشت موثر آب برداشت و ذخیره آب موضوعاتی هستند که در کشاورزی ارگانیک بسیار مهم بوده.
حفظ آب درخاک
نخستین ایده در کشاورزی رایج غلبه بر کمبود آب بوسیله احداث لوازم آبیاری است ولی کشاورزان ارگانیک  می دانند که در درجه اول بازگرداندن آب و نفوذپذیری آب در خاک مهم است وبه نكات زير توجه مي كنند:
اهمیت استفاده مداوم (پایدار) از آب که خیلی با ارزش بوده و همچنین منبع کمیابی است.
احتیاج به نگهداری رطوبت در خاک
روشهای برداشت و ذخیره آب
درک پتانسیل و اهمیت آبیاری در کشاورزی ارگانیک
چگونه آب را در خاک حفظ کنیم؟
در طول دوره خشکی، بعضی از خاکها بیشتر و بعضی کمتر در موقعیتی هستند که آب مورد نیاز محصولات را تامین کنند.
قابلیت خاک درنگهداری آب به ترکیب خاک و همچنین وجود مواد ارگانیک در خاک وابستگی شدیدی دارد. خاکهایی که غنی از رس هستند می توانند تا 3 برابر ظرفیت خود آب را ذخیره کنند که البته نسبت به خاکهای شنی بیشتر است.
مواد ارگانیک خاک بعنوان منبعی برای ذخیره آب همانند یک اسفنج عمل می کند بنابراین خاکهای غنی از مواد ارگانیک رطوبت خود را در مدت زمان طولانی تری حفظ می کنند. و به منظور افزایش مواد ارگانیک استفاده از کودهای ارگانیک ، کمپوست ، مالچ و کود سبز لازم است.
یک لایه نازک مالچ به طور چشمگیری باعث کاهش تبخیر از سطح خاک می شود این لایه خاک را از اشعه مستقیم آفتاب حفظ کرده همچنین از گرم شدن زیادی خاک جلوگیری می کند.
ایجاد شکاف های نازک د رسطح خاک خشک به کاهش خشکی آب در لایه های زیرین کمک می کند. (لوله های موئین را از بین می برد) بهترین راه حفظ آب در خاک تقبل هزینه آبیاری است.
توجه: معمولاً کود سبز یا محصولات پوششی همیشه راه مناسبی برای کاهش تبخیر از سطح خاک نیستند. از آنجا که پوشش گیاهی باعث ایجاد سایه و همچنین کاهش نور مستقیم خورشید به سطح خاک می شود اما آب را از سطح برگ‌هایشان همانند سطح خاک و حتی بیشتر از آن تبخیر می کنند.
هنگامی که رطوبت خاک کاهش می یابد گیاهان برای دست یابی به آب با محصول اصلی رقابت  کرده بنابراین باید آنها را کند و بعنوان مالچ از آنها استفاده کرد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٩ - مهدی ابراهیمی

ایجاد موانعي در برابر فرسایش خاك در كشاورزي ارگانيك


سراشیبی های شخم زده شده تمایل بیشتری به فرسایش  خاک دارند. به منطور کاهش سرعت جریان آب در حین بارندگی های سنگین ، ایجاد ساختارهایی در بین خطوط تراز مفید خواهد بود. خطوط تراز بطور فرضی خطوطی افقی بوده که از بین شیب عبود کرده اند.
ایجاد چنین ساختارهایی برای جلوگیری از فرسایش خاک به کاهش شیب و سرعت جریان آب سطحی کمک خواهد کرد. بعلاوه آنها خاکهای فرسایش یافته قسمت های بالایی را جمع آوری می کنند.
به منظور تاثیر بهتر ساختارها بر علیه فرسایش خاک (پشته ها، سنگ‌ها، دیوارهای سنگی ، سدهای زنده، شیارها و تراس بندی (شیب پلکانی)) باید بین مرزها قرار گیرد.
برنامه های خوبی برای جلوگیری از فرسایش خاک وجود دارد. 
تعیین خطوط هم تراز Contour
یک روش آسان برای تعیین خطوط هم تراز استفاده از قاب های A شکل است.
قاب های A ابزار ساده ای هستند که از سه میله ، مقداری نخ، یک سنگ  و نگهدارنده چوبی (تیرک) تشکیل شده است.
چگونه یک قاب A بسازیم و از آن استفاده کنیم؟
1-سه میله بطول 2.5 متر را طوری به یکدیگر متصل کنید که به شکل A  در بیایند. اگر طناب برای گره زدن آنها کافی نیست از میخ استفاده کنید.
2-یک انتهای نخ را در قسمت بالاییA گره بزنید و سنگ را به انتهای دیگر آن ببندید به طوری که سنگ از زمین و محل تقاطع دو میله فاصله داشته باشد.
3-قاب A شکل را بالا برده و موقعیت هر دو پای خود را علامت گذاری کنید و سپس نقطه ای را که با نخ با A  هم راستا است علامتگذاری کنید.
4-قابA شکل را با جای پای خود عوض کنید دوباره میزان حرکت نخ را با تقاطع A علامتگذاری کنید. اگر دو علامت د رجای یکسانی نباشند نقطه سومی را با یک چاقو  بطور دقیق بین دو نقطه بگذارید.
5-اولین تیرک را درحاشیه بالایی مزرعه قرار دهید یکی از پاهای خود را بین قاب A قرار داده و تیرک را لمس کنید.پای دیگر خود را در مکانی قرار دهید که نخ از آن نقطه می گذرد.
6-دیگر تیرک ها را فقط درپایین پای دوم قرار دهید و قابA را حرکت داده و این حرکت را در عرض مزرعه ادامه دهید.
7-ترازهای بعدی 3 تا 6 متر با توجه به شیب مکان مورد نظر زیر خط اولی قرار می گیرد. در جاهایی با شیب بیشتر باید خط های بسته ای ایجاد کرد.
ساختارهای دیگر در برابر فرسایش خاک:
بخش زیر اطلاعتی را درباره ساخت انواع سدها برای جلوگیری از فرسایش خاک به شما نشان می دهد با توجه به شرایط محلی کم و بیش توجه خود را به یک نوع بخصوص معطوف کنید و به نمونه های ساخته شده د رنواحی خود مراجعه کنید.
سدهای چوبی و دیوارهای سنگی
موانع ساده می تواند با استفاده از کنده و شاخه های درخت ساخته شوند. خاک های فرسایش یافته در پشت آنها تجمع می یابند در نتیجه از آبشویی آنهاجلوگیری می شود.
ساختارهایی همانند دیوارهای سنگی به زمان بیشتری نیاز دارند اما دوام آنها بیشتر و همچنین هزینه نگهداری آنها نسبتاً کم است.
 جوی –پشته و شیارها Bunds   and   trenches
پشته های خاکی یا گلی در مقایسه با دیوارهای سنگی ساخت بسیار راحتی دارند اما زحمات نگهداری آنها بالاست. بعلاوه گراس های علوفه ای ، بوته ها ، آناناس و دیگر محصولات را می توان روی آنهاکشت داد. پشته ها می توانند با شیارهای هم تراز به حفظ خاک های فرسایش یافته و افزایش نفوذپذیری آب کمک کند.
تراس بندی نیمکتی یا کرت بندی نیمکتی   Bench  terraces
ساخت کرت بندی نیمکتی احتیاج به زمان و نیرو دارد اما این کرت بندی ها برای کنترل فرسایش و افزایش باروری خاک بسیار موثر است.
هنگامی که کرت ها کنده می شوند اینکه خاک سطحی بارور در یک گوشه نگهداری شود و بعداً در کرت های انتهایی پخش گردند بسیار مهم است.
موانع زنده:
موانع غیر طبیعی به تنهایی نمی تواند برای جلوگیری از فرسایش خاک کافی باشد مگر این که با موانع طبیعی مانند کاشت گیاه همراه شوند. ریشه گیاهان به قویتر شدن دیوارها ، خاکریزها و شیارها کمک می کند و از تخریب آنها در برابر باران های سنگین محافظت می کند.
اگر این موانع با گیاهانی مثل علف ها، بوته ها ، آناناس یا دیگر محصولات مناسب پوشانده شوند هم فضای زیادی از مزرعه کشاورز را اشغال نمی کنند و هم این که دارای استفاده مضاعف برای کشاورز هستند.
هنگامی که بوته ها بسیار متراکم میان خطوط تراز رشد کنند خود آنهامی توانند یک مانع زنده بدون نیاز به ساختن آنها بوجود بیاورند. در سطوحی با شیب زیاد می توان آنجا را طی سالیان صاف کرد و بعنوان محلی که خاک های فرسایش یافته بتوانند در پشت آن تجمع یابند درنظر گرفت.
علف گامبا((Andropogon  gayanus: یک گونه مناسب علفی در ساحل آفریقا براي ايجاد مانع
یک مثال مناسب از کاربرد گونه های علفی ، Andropogon gayanus است که یک گیاه چند ساله آفریقایی است. این گیاه بطور طبیعی از سودان به ساحل آفریقا گسترش یافته اند خصوصیات زیر این گیاه را یک گونه مناسب برای مانع و پوشش زمین ساخته است.        
ریشه های قوی و عمیق  مقاوم به آتش، کنه های حیوانی و خشکسالی د رخاک های رسی به همان خوبی که در خاک های شنی می رویند، رشد می کند. وسیع و رشد سریع طول ساقه آن به 1 تا 2.5 متر می رسد. به جویدن و قطع شدن مقاوم است.
این گیاه را می توان با بذرپاشی مستقیم کشت کرد و یا می توان نشاء آن را انتقال داد. ترجیحاً در مناطقی با بارندگی زیاد در طی فصول بارانی آن را آبیاری نکنید. هنگامی که این گیاه روی خطوط تراز کاشته شود فرسایش آبی و بادی محدود شده و همچنین نفوذپذیری آب افزایش می یابد. بعلاوه منبع غذایی فوق العاده بوده و همچنین به وسیله پوشش مجدد باعث بهبودی خاک می گردد.
با توجه به شرایط منطقه ای نکات زیر را باید مشخص گردد:
شرایط منطقه (درجه شیب ، عمق و ثبات خاک و ...)، قابلیت دسترسی به مواد مانع (تنه درخت و سنگ) وجود کارگر، هزینه ایجاد بنا و نگهداری آن، برداشت اضافی در هنگام کشت علوفه، بوته یا سایر محصولات بر روی موانع.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢۸ - مهدی ابراهیمی

پوشش گياهي در کشاورزی ارگانیک و نقش آن در جلوگيري از فرسايش خاك

 

چندين لايه از پوشش گياهي متراكم باعث كاهش سرعت قطرات باراني كه روي زمين مي افتند ، مي شود. قطرات بزرگ كه روي برگ‌هاي بالايي درخت افتاده مي شود توسط پوشش گياهي (كانوپي) بوته ها و گياهان روي زمين دريافت مي شود. قطره آبي كه به زمين مي رسد با سرعت كمتري فرود آمده و همچنين حداقل اثر شكنندگي ذرات خاك را خواهد داشت. زمين مستقيماً با گياهان زنده اي  مانند سرخس ها، خزه ها، جوانه هاو مواد فاسد (برگ  ، پوسته درخت، سرشاخه ها ، شاخه ها) پوشيده شده است. ريشه ها، جلبك‌ها و قارچ‌ها كه غني از هوموس هستند شديداً‌ در سطح خاك نفوذ كرده . تعداد زيادي از ارگانيسم هاي خاك مانند كرم خاكي باعث شل نگداشتن خاك و ساختار پايدار خاك مي شود و به همين دليل آب باران به راحتي نفوذ مي كند.

كاشت گياهان بصورت متراكم باعث محافظت از خاك مي گردد:

در كشت گياهان چند ساله مثل درختان ميوه، كاشت متراكم را مي توان با كشت لگوم ها ، گراس ها و گياهان خزنده بين درختان بدست آورد. در كاشت درختان جديد ، گراس هاي علوفه اي و محصولات قابل كشت (مانند آناناس ، لوبياها و...) را نيز مي توان تا زماني كه درختان سايه اندازي كنند كشت كرد. نه تنها محصولات بلكه حتي گراس ها و علف هرز مي تواند از خاك محافظت كنند. در صورت امكان عمليات مبارزه با علف هاي هرز را به بعد از بارش باران‌هاي سنگين موكول كنيد. زيرا علف هاي هرز به حفظ خاك كمك خواهند كرد . اگر ريشه كني علف هاي هرز از اين جهت كه با محصولات به رقابت شديدي مي پردازند ضروريست بايد علف هاي هرز را بصورت كپه‌اي بر روي زمين باقي گذاشت تا بعنوان مالچ عمل كنند.

مالچ بدين معني است كه سطح خاك را با مواد گياهي چيده شده بپوشانند.

مالچ داراي عملكردهاي بسياري از جمله: اثر حفاظت شديدي بر روي فرسايش خاك دارد. تا جايي كه اين برگ‌ها و يا ساقه قدرت فرسايش باران‌هاي ناگهاني را كاهش مي دهند.

گياهان پوششي

به هر گياهي كه سطح خاك را بپوشاند و باعث بهبود باروري خاك شود گياهان پوششي مي گويند.

كه مي توانند شامل گياهان لگومينوز كه داراي فوايد ديگري نيز براي خاك است، علف هاي هرز با سرعت رشد بالا باشد. كه هر دو داراي توان توليد بيوماس بالايي هستند . همواره مهم‌ترين خصوصيت گياهان پوششي سرعت رشد بالاي آنها و ظرفيت پوشاندن خاك مي باشد.

خصوصيات زير باعث ايجاد گياهان پوششي ايده ال مي گردد:

بذرشان ارزان، دسترسي به آنها آسان باشد، برداشت ،ذخيره كردن و رشد آنها به راحتي صورت گيرد.

داراي رشد سريع بوده و قادر باشند در مدت زمان كوتاهي سطح  خاك را بپوشانند.

در برابر آفات و بيماري‌ها مقاوم باشند.

قابليت توليد مقدار زيادي مواد ارگانيك و مواد خشك را داشته باشند.

نيتروژن را در خاك تثبيت كرده و آنرا قابل استفاده براي گياه كند.

داراي سيستم ريشه اي خرد كننده ي خاك متراكم باشند و همچنين باعث توليد خاك تجزيه شده گردد.

كاشت و مديريت آن بصورت تك محصولي آسان باشد يا اينكه با ديگر محصولات رشد كند.

بتواند بعنوان علوفه يا دانه مثل دانه خوراكي عمل كند.

لوبياي گاوي بعنوان يك گياه پوششي

لوبياي گاوي (Vinga unguicalata‌) يكي از مهم‌ترين لگومهاست كه در محدوده مناطق گرم و نيمه گرم رشد مي كند. اين گياه داراي خصوصياتي است كه آن را بعنوان گياه پوششي ايده ال مطرح كرده اند:

اين گياه به خشكي مقاوم بوده و مي تواند با آب خيلي كمي رشد كند.

اين گياه قادر به تثبيت نيتروژن در خاكهاي فقير است.

اين گياه به سايه مقاوم است بنابراين در كشت مخلوط قابل استفاده مي باشد.

دانه هاي آن خوراكي است و مي توان بعنوان يك منبع غذايي غني از پروتئين براي دام ها استفاده كرد. اين گياه كاملاٌ‌به حمله آفات مقاوم بوده.

كشاورزان كه در نواحي زير صحراي آفريقا زندگي مي كنند لوبياي گاوي را با ذرت ، سورگوم، ارزن و كاساوا كشت مي كنند.

طراحي سيستم هاي كاشت

سيستم هاي كاشت بايد طوري طراحي گردند كه سطح خاك همواره با كانوپي  گياهان پوشيده شده باشد. در نواحي قابل كشت زمان دقيق بذرپاشي و كاشت مي تواند مانع از شستشوي خاك غير پوشش دار طي فصول باراني سال گردد.

بعد از برداشت محصولات اصلي ، محصولات كود سبز بايد كاشته شوند. در سراشيبي ها محصولات بايد در خطوطي متقاطع با شيب ها نسبت به حالت عمودي كاشته شوند (روي خطوط تراز) كه اين امر مي تواند باعث كاهش سرعت زياد آب سطحي گردد.

انواع مناسب گياهان پوششي

در محصولاتي كه اكثر اوقات براي حفاظت كانوپي استفاده مي شوند بايد گونه هايي با سرعت رشد بالا مثل لوبيا يا شبدر باشد كه به حفاظت خاك در طي مراحل رشد محصول اصلي كمك خواهد كرد.

روش‌هاي قابل اجرا براي دست يابي به پوشش گياهي دائمي مي تواند شامل اين نكات باشد:

زمان شخم خاك

زمان جوانه يا نشاء آنها

كشت مخلوط

كشت داخل محصولي

گياهان پوششي

مالچ پاشي

زمان مبارزه با علف هاي هرز

كاشت كود سبز در فصولي كه زمين خالي است

همچنين به اين نكات بايد توجه شود:

عملكرد مورد انتظار

قابليت دسترسي به گونه هاي مناسب

قيمت بذر

قابليت دسترسي به آب

قابليت صرفه جويي

استفاده مضاعف از گياهان جانبي

كاهش خطر

امنيت غذايي

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٧ - مهدی ابراهیمی

فرسايش خاك در كشاورزي يك تهديد عمده

فرسايش خاك جدي ترين و غير قابل برگشت ترين تهديد براي باروري خاك است. اين عمل قسمت اعظم بارور خاك را از جمله خاك سطحي و رس‌هاي نرم كه غني از هوموس و مواد غذايي هستند از بين مي برد. تا جايي كه فرسايش با سرعت پايين غير قابل مشاهده بوده و طي ساليان دراز باعث متراكم شدن خاك مي گردد. بنابراين جلوگيري از فرسايش خاك بسيار حياتي بوده مخصوصاً اين كه در كشاورزي ارگانيك باروري خاك به شكل طبيعي كاملاً به حفظ حاصلخيزي خاك وابسته است. بسياري از نواحي گرمسيري كه داراي فصولي مشخص خشك و مرطوب هستند : در طول فصل خشكي گياهان معمولا ً‌كمياب و ضعيف هستند و خاك بدون پوشش بوده بنابراين در هنگام بارندگي ميزان زيادي از خاك سطحي شسته شده و زمين كمرنگ شده و باروري خاك كم مي شود.

نه تنها سطوح شيب دار بلكه سطوح صاف نيز تمايل به فرسايش دارند علاوه بر باران، آبياري زياد نيز باعث فرسايش خاك مي گردد. درباره اثرات مهم فرسايش خاك آگاه باشيد كه اين فرسايش بخش عظيمي از خاك بارور را از بين مي برد. استراتژي‌هايي به منظور جلوگيري از فرسايش آبي و بادي خاك وجود دارد.

فرسايش بادي

در زمينهاي غير محافظت شده باد هوموس و رسهاي نرم را كه داراي خواص حاصلخيزي زيادي هستند را با خود حمل مي كند. در اين شرايط كاهش سرعت باد بسيار مهم است. براي مثال با كاشتن بوته ها و يا ايجاد باد شكن مي توان سرعت باد را كاهش داد و در نتيجه از فرسايش خاك جلوگيري كرد.

علائم فرسايش خاك:

چگونه مي توان مشخص كرد يك ناحيه  در معرض فرسايش خاك قراردارد؟ علائمي وجود دارند كه عبارتند از:

گودال‌هاي عميق  علائم فرسايش شديد خاك است.

شيارهاي كوچك در سطح خاك بيانگر ميزان زيادي از فرسايش است.

وجود كلوخه هاي سفت بعد از يك باران سنگين مي تواند از علائم فرسايش باشد.

جمع شدن خاكهاي نرم در يك چاله و متراكم شدن آن دليلي براين است كه فرسايش خاكي در نزديكي شماست.

رنگ قهوه اي آب زهكش يا ايجاد جوي حين و بعد از باران سنگين يك علامت قابل اطمينان براي فرسايش خاك در حوزه آبريز شماست.

كشاورزان مي گويند سنگ در خاك مي رويد.

ريشه هاي درختان بطور جزيي قابل مشاهده است.

چگونه مي توان از فرسايش خاك جلوگيري كرد؟

سه راه حل كلي براي جلوگيري از فرسايش خاك وجود دارد:

كاهش قدرت فرسايش باران با پوشاندن سطح خاك (با گياهان يا مالچ)

افزايش نفوذپذيري آب باران در سطح خاك

كاهش سرعت جريان آب در سراشيبي ها با كمك ساختارها

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٦ - مهدی ابراهیمی

روشهاي شخم كم يا بدون شخم در كشاورزي ارگانيك

امروزه براي اينكه آسيب كمتر به بافت خاك برسد روشهاي شخم خاك تغيير يافته و با بهبود بافت خاك تا حد امكان از شخم زدن زمين مي پرهيزند بدون اينكه كاهشي در ميزان عملكرد داشته باشند. بسياري از سيستم هاي كشاورزي قديم اطلاعات فراواني درباره زمان و نوع مناسب عمليات شخم خاك دارند. كه اين ممكنست مجموعه و مطالعات باارزشي درباره روش‌ها و عمليات مختلف شخم باشد.

چگونه مي توان آنهارا در آينده توسعه داد؟

 

يك مثال از كشارزي بدون شخم يا با حداقل شخم در هندوراس

كشاورزان نواحي ساحلي هندوراس از حداقل عمليات شخم پيروي مي كنند.

ابتدا سبزيجات را از سطح خاك برداشت مي كنند

سپس خاك را بين خطوط كاشت گياه  باز مي كنند

از كود ارگانيك بين رديف‌ها استفاده مي كنند

دانه هاي محصولات را بين رديف‌ها مي كارند

گياهان بين محصولات را بطور منظم كنده و بعنوان مالچ استفاده مي كنند

اين سيستم مي تواند با گياهان لگومينوز تركيب شود و بعنوان گياهان پوششي عمل كند

در همان منطقه نيز از سيستم بدون شخم در كاشت دانه هاي ذرت استفاده مي كنند كه ذرت مستقيماً‌ بر ذرت در لايه هاي مالچ بذرپاشي مي شود

روي بقاياي محصولات قبلي كاشته مي شود:

1 -2 ماه بعد لوبيا ها كاشته مي شوند

بعد از برداشت ذرت بقاياي آنها را رها كرده تا لوبياها روي آنها رشد نمايند

لوبياها داراي شرايط مناسبي براي كشت مستقيم محصولات ذرت هستند.

با اين روش دو محصول ذرت و دو محصول لوبيا در سال با عملكرد بالايي مي توان كاشت.

در هر روش بالا كشاورزان بيشترين عملكرد را بدست مي آوردند خاك فرسايش كمتري داشته و  همچنين علف هاي هرز آن كمتر بوده و در نتيجه ريشه كني آنها زياد وقت گير نخواهد بود.

لوازم مناسب براي شخم زني خاك

ابزارهاي شخم خاك به 4 گروه تقسيم مي شوند

               ادوات خاك ورزي اوليه :گاوآهن، خيش برگردان دار، چنگالهاي حفار، بيل

ادوات خاكورزي ثانويه: كولتيواتور، هرس، شن كش (رديف كن)

ادواتي براي شخم زني بين رديفها: كولتيواتور بين رديفي، وجين كن ها

ادواتي براي شكل دادن به زمين: پشته ساز، وجين كن ها

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٥ - مهدی ابراهیمی

انواع روشهاي شخم خاك در كشاورزي ارگانيك

با توجه به هدف شخم انواع عمليات مختلف شخم را در طي مراحل سيكل محصول، بعد از برداشت ، قبل از كاشت و هنگامي كه محصول در زمين است را مي توان انجام داد.

1-بعد از برداشت:

به منظور تسريع عمل تجزيه بهتر است قبل از تهيه بستر كشت براي محصول بعدي بقاياي محصولات قبلي بر روي خاك انباشته شود. بقاياي محصول ، كود سبز محصولات و كودهاي محوطه بايد بر روي سطح خاك ريخته شود. (15 -20 سانتيمتري) زيرا تجزيه در لايه هاي عميق تر بصورت ناقص صورت گرفته  همچنين ممكنست باعث توليد مواد بازدارنده رشد شوند كه مي تواند به محصول بعدي آسيب برساند.

2-شخم اوليه

معمولاً در گياهان يكساله يا كاشت جديد شخم اوليه با گاوآهن يا اجزاي شبيه به آن صورت مي گيرد .بطور كلي شخم خاك بايد سطح رويي خاك را زيرورو كرده و همچنين عمق مياني خاك را بطور متوسط بهم زند. شخم عميق خاك باعث مخلوط شدن لايه هاي خاك مي گردد كه اين امر براي ارگانيسم هاي خاك مضر بوده و باعث تخريب بافت طبيعي خاك مي گردد.

3-تهيه بستر

قبل از بذر افشاني يا كاشت ، شخم ثانويه به منظور مسطح كردن سطوح نامناسب شخم انجام مي گيرد. تهيه بستر بذر با اهدافي نظير فراهم كردن كلوخه هايي با اندازه مناسب جهت ايجاد خاك به اندازه كافي نرم انجام مي گيرد.

اگر علف هاي هرز زياد باشند بستر سازي كشت بايد زودتر انجام گيرد تا بدنبال آن جوانه زني بذور علف هاي هرز قبل از كاشت دانه صورت گيرد . مطمئناً ‌شخم خاك بعد از روئيدن علف هاي هرز باعث از بين رفتن آنها مي گردد.

در جايي كه با مشكل غرقاب شدن خاك مواجه هستيم كشت دانه ها بايد روي پشته يا لبه هاي آن صورت گيرد.

4-شخم بين محصولات

پس از رشد محصولات مطمئناً شخم زدن خاك مثل بيل زني باعث توقف رشد علف هاي هرز خواهد شد. همچنين اين امر باعث بهبود خاك و كاهش تبخير رطوبت خاك در لايه هاي عميق تر خاك مي شود. اگر محصولات بطور موقتي داراي كمبود مواد غذايي باشند بطور حتم شخم زدن باعث تسريع تجزيه مواد ارگانيك و در نتيجه دسترسي آسان به مواد غذايي خواهد شد.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٤ - مهدی ابراهیمی

كاهش عمليات خاك ورزي در كشاورزي ارگانيك

هر گونه فعاليتي براي شخم خاك اثرات كم و بيش مخربي بر روي بافت خاك دارند. در مناطق گرم شخم هاي رايج باعث افزايش تجزيه پذيري مواد ارگانيك شده كه اين امر منجر به كاهش مواد غذايي در خاك مي گردد. مخلوط كردن لايه هاي مختلف خاك به شدت باعث صدمه ميكروارگانيسم هاي خاك مي گردد.خاك بعد از شخم داراي منافذ زيادي است كه اگر خاك بدون پوشش باشد و يا تحت تاثير بارندگي‌هاي سنگين قرار بگيرد فرسايش مي يابد.سيستم هاي بدون شخم كمك خواهد كرد كه يك بافت طبيعي خاك همراه با خاك سطحي نرم غني از مواد ارگانيك و ازگانيسم ها ساخته شود.  در سيستم بدون شخم از دست دادن مواد غذايي كاهش مي يابد همچنين تجزيه ناگهاني مواد ارگانيك صورت نمي گيرد. و مواد غذايي توسط شبكه گسترده ريشه گياهان دريافت مي گردد. فرسايش خاك زماني كه پوشش گياهي روي خاك موجود باشد يا مواد ارگانيك كافي وارد خاك كنيم مشكلي بوجود نخواهد آورد كه در نهايت باعث صرفه جويي در هزينه كشاورزان مي شود. بنابراين هركشاورز بايد عمليات شخمي را كه براي آن شرايط مناسب تر اس ارزيابي كند.بطور كلي شخم نزدن تعدادي از محصولات مثل گياهان چند ساله به منظور كاهش اثرات منفي شخم قابل كاربرد است. بايد به اين نكته توجه داشت كه هميشه بايد فوايد شخم بيشتر از مضرات آن باشد.و كشاورزان ارگانيك بايد هدفشان را كاهش يك سري دخالت‌هاي بيجا و همچنين حفظ كيفيت طبيعي خاك قرار دهند.

تراكم خاك:

 اگر خاك‌ها در حالت مرطوب شخم زده شوند يا اينكه از ماشين‌هاي سنگين استفاده شود خطر فشردگي خاك وجود خواهد داشت. كه منجر به توقف رشد ريشه مي گردد و همچنين كاهش تهويه مناسب در حالت غرقابي مي شود.

مشكلات تراكم خاك از كجا منشا مي گيرد؟

كشاورزان بايد از ديدگاه‌هاي زير آگاه باشند:

خطر تراكم خاك در شرايطي كه خاك مرطوب بوده بسيار بالاست.

از راندن ماشين آلات در زمين بعد از بارندگي خودداري كرده.

شخم زدن خاك مرطوب مي تواند باعث لكه دار و آلوده شدن خيش گردد.

خاك‌هاي غني شني نسبت به خاك‌هاي غني رسي تمايل كمتري به متراكم شدن دارند.

وجود مواد ارگانيك زياد در خاك خطر متراكم شدن خاك را كاهش مي دهد.

تبديل خاك متراكم شده به خاك با بافت خوب بسيار مشكل است.

شخم عميق در شرايط خشك و كشت گياهاني با ريشه عميق باعث بهبود خاك‌هاي متراكم خواهد شد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢۳ - مهدی ابراهیمی

شخم و زيرو كردن خاك در كشاورزي ارگانيك:

يكي از عوامل اصلي فرسايش خاك شخم زدن بي رويه مي باشد. همچنين براي شخم زدن چون بايد از ادوات مكانيكي استفاده كرد در نتيجه مي‌بايست از سوختهاي فسيلي نيز بهره برد كه اين خود باعث افزايش آلودگي هوا و مصرف سوخت مي‌گردد. امروزه روشهايي وجود دارد كه كمترين شخم را با توجه به شرايط زمين در نظر مي‌گيرند بدون اينكه از عملكرد نهايي محصول كم گردد. ايران يكي از كشورهاي پيشرو در فرسايش خاك مي‌باشد. به همين دليل در سيستم كشاورزي ارگانيك به اين مساله نيز اهميت زيادي داده اند. و ضوابط خاصي را به توجه به نوع كشت براي شخم زدن خاك در نظر گرفته اند.

شخم زدن خاك شامل اعمال مكانيكي است كه باعث تغيير يا مخلوط كردن بافت خاك مي شود مانند  :شياركندن، شخم زدن، كندن،  بيل زدن، كلوخ شكني و .. است.

شخم مناسب و دقيق مي تواند باعث بهبود ظرفيت ذخيره آب،  تهويه خاك،  ظرفيت نفوذپذيزي و گرم كردن خاك و همچنين تبخير خاك گردد. اما شخم زدن زياد و نامناسب منجر به تخريب حاصلخيزي خاك و سرعت فرسايش خاك و تجزيه هوموس مي گردد.

شخم خاك به تنهايي راه صحيحي به نظر نمي رسد و تابع شرايطي است و بايد با توجه به سيستم كاشت و نوع خاك ، الگوي مناسب شخم را بهبود بخشيد.

هدف از شخم خاك

شرايط خوبي براي رشد گياهان فراهم كنيد:

دلايل زيادي براي شخم زني خاك وجود دارد كه مهمتري آنها عبارتند از:

شخم خاك به منظور سهولت نفوذ ريشه گياهان

بهبود تهويه خاك (گرفتن نيتروژن و اكسيژن از هوا)

تشويق فعاليت ارگانيسم هاي خاك

افزايش نفوذپذيري آب

كاهش تبخير

از بين بردن و كنترل علف هاي هرز و آفات خاك

مخلوط كردن بقاياي محصول و كود در خاك

ايجاد جاي مناسب براي دانه ها و جوانه زدن

ترميم متراكم شدن خاك كه بعلت فعاليت‌هاي قبلي انجام مي شود.

درس‌هايي كه بايد آموخت

شخم زدن خاك مي تواند اثرات مثبت يا منفي بر باروري خاك داشته باشد.

شخم زياد باعث كاهش مواد ارگانيك خاك و ازدست رفتن مواد غذايي و همچنين فرسايش خاك مي گردد.

شخم خاك با اين هدف بايد انجام گيرد كه حداقل تخريب را براي زندگي خاك داشته باشد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٢ - مهدی ابراهیمی

استفاده از كشت آيش همراه با كود سبز در تناوب محصولات در كشاورزي ارگانيك

هدف در كشاورزي ارگانيك ايجاد پوشش خاك با گياهان در تمام طول سال مي‌باشد.

كشت علوفه در كشاورزي تا جاييكه امكان داشته باشد. (علف ها و بوته ها)

استفاده از فضاهاي غير توليدي (مانند كناره راهها ، حاشيه مزارع ، سراشيبي ها  و ..) براي كاشت درخت يا گياهان بوته اي.

ايجاد سيستم اگرو فارستي (كشاورزي – جنگلي) در حد امكان

ايجاد درختان تك برگي در مزرعه و مديريت آنها با استفاده از هرس شديد (براي مثال درختان تثبيت كننده ازت)

اجازه به چراي گاوها داده شود و يا اين كه بعضي از گاوها شب‌ها را در مزرعه برداشت شده به منظور استفاده از كود سبز آنها، سپري كنند. (اين مي تواند شامل گاوهاي همسايه نيز شود)

هنوز در بعضي جاها سبزيجات كمياب هستند و خاك‌ها براي توليد سبزيجات حتي توليد كود سبز خيلي ضعيف هستند.در اين شرايط نخست لازم است حاصلخيزي خاك را توسط آوردن كود ارگانيك از بيرون افزايش داد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢۱ - مهدی ابراهیمی

چگونه مي توان ميزان مواد ارگانيك را در خاك افزايش داد؟

مواد ارگانيك خاك بطور وسيعي در فرايند تجزيه قرار مي گيرند به منظور حفظ و يا افزايش مواد ارگانيك خاك، اين مواد را بايد به خاك اضافه كرد . سرعت تجزيه به شرايط اقليمي ، چگونگي مواد سبز نسبت كربن به نيتروژن(C/N ) بستگي دارد.(مواد ارگانيك در شرايط گرم و مرطوب نسبت به شرايط خشك خيلي سريعتر تجزيه مي گردند)

فعاليت‌هايي كه باعث افزايش مواد ارگانيك خاك مي گردند:

گذاشتن بقاياي محصولات بر روي زمين بجاي سوزاندن يا جمع آوري آنها. زيرا  آنها منابع اصلي بيوماس هستند.

استفاده از كمپوست : و اين امر بعنوان بخشي از مواد ارگانيك در كمپوست خيلي موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گياهي تازه مدت زمان طولاني تري را در خاك باقي خواهند ماند.

استفاده از كودهاي ارگانيك : كه حاوي مواد ارگانيك هستند و به افزايش مواد ارگانيك خاك كمك خواهند كرد. اين مواد در هر زماني مي توانند تجزيه را سرعت بخشند كه اين امر توليد مواد غني از نيتروژن و همچنين تحريك ارگانيسم هاي خاك را بدنبال خواهد داشت.

مالچ پاشي با مواد گياهي يا ضايعات كشاورزي: ‌مخصوصاً كاربرد مواد سخت (كه از نظر چوب و فيبرغني هستند) كه باعث افزايش محتويات مواد ارگانيك مي گردد. همچنين براي مدت زمان طولاني تري در خاك خواهند ماند و از فرسايش خاك نيز جلوگيري خواهند كرد.

استفاده از كود سبز يا پوشش گياهي:  كود سبز در خود مزرعه رشد كرده و باعث توليد بيوماس از برگ‌ها و ريشه ها مي گردد. اگر اين مواد را درجاي ديگري بكاريم فقط از برگ آنها مي توان بعنوان كود سبز استفاده كرد و گياهان جوان‌تر سريع‌تر تجزيه خواهند شد . اين مواد باعث آزادسازي سريع‌تر مواد غذايي و افزودن مواد ارگانيك كمتري به خاك خواهد شد.

تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتي مي شوند كه با تناوب كشت باعث توليد مواد ارگانيك در خاك مي گردد و مخصوصاً گياهان چند ساله و محصولاتي با سيستم ريشه اي متراكم خيلي مفيد هستند.

كاهش شخم زني خاك: هر بار شخم زدن، باعث افزايش سرعت تجزيه مواد ارگانيك مي گردد و اين امر باعث تهويه خاك و تحريك ميكروارگانيسم هاي خاك مي گردد.

جلوگيري از فرسايش خاك: تمام روش‌هاي بالا اگر جزء به جزء در خاك انجام گيرد باعث جلوگيري از فرسايش خاك خواهدشد.

اگر تمام قسمت‌هاي خاك شامل هوموس باشند باروري خاك بيشتر خواهد شد.

عمدتاً‌ ميزان مواد ارگانيك خاك به ميزان بيوماس اضافه شده به شكل ضايعات گياهي محصولات، گياهان پوششي و علف هاي هرز در صورت امكان و همچنين كود حيواني تعيين مي گردد. به نظر مي رسد كيفيت بيوماس از كميت آن بااهميت‌تر باشد كه در نهايت به افزايش سطوح مواد ارگانيك خاك منجر مي شود.

مواد ارگانيك سبز، كه به راحتي توسط ارگانيسم هاي خاك تجزيه مي شوند باعث تشويق ارگانيسم ها به افزايش جمعيت خود مي شود كه در نهايت دسترسي به مواد غذايي خاك را براي گياهان افزايش مي د هد و همچنين باعث تجمع مواد ارگانيك با ثبات مي گردد. 

زمان كوتاه مواد قابل تجزيه

كشاورزي ارگانيك قسمت كوچكي از مواد ارگانيك است كه نمي توان اطلاعات كافي از اين داده هاي باارزش بدست آورد. توليد بيوماس كه در خاك مورد استفاده قرار مي گيرد بعضي اوقات با محصولات توليدي كه بعنوان غذا يا براي فروش استفاده مي شوند،  رقابت مي كنند. بنابراين يافتن راهي براي تلفيق اين دو موضوع يعني بيوماس و محصولات خيلي مهم است. استفاده ازمحصولات پوششي يا كود سبز ، تناوب محصولات با كود سبز در فصل آيش يا رشد بوته ها در جاهاي غير توليدي مي توانند گزينه هاي مناسبي باشند و اين امر در بازيافت محصولات و مراحل بازيافت خيلي مهم است.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢٠ - مهدی ابراهیمی

نگهداري و آزاد سازي مواد غذايي توسط مواد ارگانيك ‌خاك

 

مواد ارگانيك خاك حاوي بيوماس هستند آنها تركيب متعادل از مواد غذايي مورد نياز براي رشد گياه را فراهم مي كنند. نقش مواد ارگانيك در حين عمل تجزيه اين است كه منبع غذايي را براي رشد محصولات بطور آرام رهاسازي كند.

نقش مواد ارگانيك بعنوان عامل تبديل كننده يا جذب كننده مواد غذايي اضافه شده به خاك است. در شرايط اسيدي ، مواد ارگانيك موجود در خاكهايي با درصد بالاي هوازدگي داراي ظرفيت تبادلي هستند. (CEC )

مواد غذايي مجدداً به هوموس تبديل مي شود و همچنين دائماً با فعاليت ريشه گياهان و ميكروارگانيسم ها آزاد مي گردند. اين مواد به كاهش مواد غذايي حين عمل آبشويي كمك خواهد كرد.

‌چگونه مي توان مفهوم ظرفيت تبادلي را توضيح داد؟

درك مفهوم ظرفيت تبادلي ممكنست كمي مشكل باشد اما اين براي كشاورزان توليد كننده محصولات ارگانيك بسيار مهم است.

يك مثال:‌ اگر شما محصولات را با كودكان كوچك مقايسه كنيد و مواد غذايي را همانند شكلات بدانيد، تصور كنيد يك كيسه از شكلات را نزديك يك صندلي در كنار بچه ها بگذاريد .بچه ها تعدادي از شكلات را خواهند برداشت و از آن لذت خواهند برد. اما اغلب شكلات ها بر روي زمين خواهد افتاد . شبيه اين امر براي باروركردن محصولات اتفاق مي افتد. بعضي از مواد در دسترس محصول قرار مي گيرند اما اغلب آنها در حين عمل آبياري از بين خواهند رفت . در تصور ما، مواد ارگانيك مي توانند با يك مادر مهربان كه شكلات‌هاي  افتاده از روي زمين را يكي يكي بر مي دارد و در اختيار كودكان قرار مي دهد مقايسه كرد. بعضي از اين شكلات‌ها را مي توان در پاكتي ذخيره كرد و براي روزهاي ديگر مورد استفاده قرار گيرند. مواد غذايي را گرفته و هنگامي كه گياهان به آن احتياج دارند آنها را به آرامي آزاد مي كنند . گياه بدون مواد آلي مانند يك كودك بدون مادر است.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱۸ - مهدی ابراهیمی

اهميت مواد ارگانيك خاك ‌در كشاورزي ارگانيك

محتويات مواد ارگانيك خاك يكي از مهم‌ترين فاكتورهاي باروري خاك است. مواد ارگانيك خاك داراي عملكردهاي زيادي هستند كه براي موفقيت كشاورزان اهميت دارد. درك عملكردهاي متفاوت مواد ارگانيك مي تواند با تصميم گيريهاي صحيح در رابطه با مديريت خاك تاثير بگذارد.

شكل گيري مواد ارگانيك خاك

گياهان  از آب ، هوا و مواد غذايي بوجود مي آيند. هنگامي كه مواد گياهي با كمك حيوانات تجزيه مي گردند ارگانيسم ها و ميكروب‌هاي خاك و همچنين تركيبات آن مانند مواد غذايي و گاز مجددً آزاد مي شوند.

و گياهان جديد براي رشد خود از آنها استفاده مي كنند. در فرايند تجزيه بخشي از مواد تجزيه شده به مواد حقيقي تجزيه مي گردد. اين تركيبات نيمه تجزيه شده با يكديگر تركيب شده و در نتيجه باعث ايجاد مواد ارگانيك سياه مايل به قهوه اي يا سياه مي گردند. بخش ديگري از مواد ارگانيك شامل ساختارهاي برگي،  فيبرها  و چوب كه هنوز هم قابل رويت هستند كه اغلب بدون شكل بوده و با خاك مخلوط مي گردند.

در تجزيه مواد گياهي، ارگانيسم هاي بزرگ و كوچك موجود در سطح خاك يا درون خاك مهم‌ترين نقش را دارا هستند. كه با بريدن ، جويدن ، خوردن و مخلوط كردن مواد ارگانيك در خاك مواد غذايي را براي ميكروارگانيسم هاي ديگر تامين مي كنند.تمام مواد گياهي و يا حيواني با سرعت يكساني تجزيه نخواهند شد.

درصد بيشتر مواد غذايي،‌ موادي هستند كه سريعتر و كامل تر توسط ارگانيسم ها  و ميكروبهاي خاك خورده خواهندشد. موادي مانند برگ‌هاي تازه جوان و كود حيواني سريعاً پوسيده مي شوند.مواد سخت تر و همچنين موادي كه از نظر محتويات ، مواد غذايي كمتري دارند مدت زمان طولاني تري را براي تجزيه نياز دارند. گياهان مسن و موادي كه از فيبر و چوب زيادي تشكيل شده اند تجزيه آنها در مدت زمان طولاني تري اتفاق خواهد افتاد.

سرعت تجزيه به رطوبت و دماي خاك بستگي دارد. موجودات خاكزي در شرايط گرم و مرطوب خاك بسيار فعالند و در نتيجه تجزيه مواد ارگانيك بسيار سريع انجام مي پذيرد.

هنگامي كه تجزيه بصورت كامل و سريع انجام مي گيرد مواد غذايي بيشتري آزاد مي شوند اما هوموس كمتري ساخته مي شود. تجزيه آرام مواد با توجه به اينكه مواد سخت باشند يا اينكه تجزيه در آب و هواي سرد انجام گيرد باعث ايجاد هوموس بيشتري در خاك مي گردد.

تجزيه مواد ارگانيك را مي توان با تهيه كمپوست تسريع كرد.

چرا مواد ارگانيك اين قدر اهميت دارند؟

مواد ارگانيك خاك به نرمي بافت خاك با ايجاد خلل و فرج كمك مي كند.كه اين امر منجر به تهويه بهتر خاك ، نفوذ بيشتر آب باران و بارندگي و همچنين نفوذ بهتر ريشه گياهان مي شود.قسمت قابل مشاهده مواد ارگانيك مانند اسفنج هاي ريزي عمل كرده كه باعث ذخيره آب تا 5 برابر وزن خود مي گردند. بنابراين در شرايط خشكي آب بيشتري براي گياهان در دسترس است. كه انجام اين پديده در خاكهاي شني براي مدت زمان طولاني بسيار مهم است.قسمت‌هاي غير قابل مشاهده مواد ارگانيك مانند چسب عمل كرده و باعث چسباندن بخش هاي نرم خاك به يكديگر مي شود و در نتيجه باعث شكل گيري بخش‌هاي مستحكم مي گردد. كه اين امر به بهبود بافت خاك مخصوصاً‌در خاك‌هاي رسي يا شني كمك مي كند.

يكي ديگر از اثرات مفيد ميكروارگانيسم ها و ساير ارگانيسم هاي خاك مثل كرم خاكي تغذيه از مواد ارگانيك و تجزيه آنهاست. كه اين ارگانيسم ها به رطوبت كافي و تهويه مناسب خاك احتياج دارند كه مواد ارگانيك خاك براي زندگي اين موجودات محيط مناسبي را فراهم مي آورد.

مواد ارگانيك داراي ظرفيت بالايي براي حفظ مواد غذايي خاك و همچنين باعث آزاد سازي آنها بطور پيوسته مي شوند. بنابراين ظرفيت خاك را براي ذخيره مواد غذايي افزايش داده و گياهان را از مواد غذايي بي نياز مي كنند و از دست رفتن مواد غذايي را كاهش مي دهند. اين امر بويژه در خاكهاي شني كه در حالت طبيعي مواد غذايي كمتري را در خود نگه مي دارند خيلي مهم است.مواد ارگانيك از تبديل خاك به خاكهاي خيلي اسيدي جلوگيري مي كنند.

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٧ - مهدی ابراهیمی

چگونه مي توان حاصلخيزي خاك را بهبود بخشيد و حفظ كرد؟

كشاورزان باروري خاك خود را با روش‌هاي مديريتي مختلفي مي توانند بهبود بخشندو بايد به اين نكات توجه كنند:

حفاظت خاك در برابر آفتاب شديد و باران‌هاي سنگين : بدين معني كه از پوشش گياهي مثلاً مالچ پاشي با ضايعات گياهي ، محصولات كود سبز يا محصولات پوششي استفاده كنند تا از فرسايش خاك جلوگيري كرده و رطوبت خاك را حفظ نمايند.

استفاده از كشت  متناوب متعادل يا كشت مخلوط: كشت گياهان يكساله بطور متناوب براي جلوگيري از تهي شدن خاك از مواد غذايي.

استفاده از روش شخم مناسب:‌كه براي بدست آوردن بافت خوب خاك بدون فرسايش و متراكم شدن خاك مناسب باشد.

مديريت خوب مواد غذايي:كاربرد كود و مواد باروركننده با توجه به نياز گياه در مراحل رشد گياه.

غذاي متعادل و حفاظت از ارگانيسم هاي خاك: بهبود بخشيدن فعاليت ميكروب‌هاي خاك و ارگانيسم هايي شبيه كرم خاكي با استفاده از مواد ارگانيك .

خاك : قلمرو ريشه

گياهان فقط در شرايط مناسب رشد خواهند كرد مثلاً شرايط خوب  بافت خاك ، غذا و آب كافي .

اما رشد نامحدود ريشه ارتباط نزديكي با عوامل نامطلوب در لايه هاي عميق تر خاك مانند اسيديته، ميزان ناچيز مواد غذايي و شرايط غرقابي خاك دارد.

اگر عمق خاك مزرعه كم است ريشه محصولات فضاي محدودي براي رشد پيدا مي كنند. اگرخاكهاي زيرين متراكم  اما قابل شخم باشد گاو آهن عميق يا دو بار شخم (شخم برگردان) مي تواند به رشد ريشه كمك كند كه بيشتر در عمق خاك فروروند.

براي پايداري خاك و استفاده از مواد غذايي در لايه هاي عميق تر خاك مهم‌ترين مساله كاربرد مواد ارگانيك در خاك است. اغلب محصولات نمي توانند شرايط غرقابي را در ناحيه ريشه خود تحمل كنند. (بجز برنج و نيشكر ) بافت خاك خوب بايد داراي منافذ كانال مانندي باشد كه توسط كرم خاكي حفر شده است كه به نفوذ آب به نقاط عميق تر خاك كمك مي كند. در مناطقي كه سطح آب زمين خيلي بالاست كاشت گياهان بر روي باندهاي (bunds ) طويل و شيارهاي شخم مي تواند يك راه حل باشد. در هر حال مواظب باشيد كه اين كارها منافذ خاك را بيشتر نكند تا اينكه باعث فرسايش زياد خاك گردد.

چگونه مي توان ساختار خاك را بهبود بخشيد؟

خاكي با بافت خوب بايد قادر باشد نفوذ سريع ريشه گياهان ، تهويه مناسب، نفوذ كافي ، زندگي فعال خاك و بسياري از عملكردهاي ديگر را تامين كند.

بطور كلي بعضي از خاك‌ها بدليل تركيبات معدني آنها بافت ضعيفي دارند. (براي مثال رس زياد)

مهمترين راه براي اصلاح بافت خاك افزايش مواد ارگانيك آن است.

اين مواد ذرات خاك را به يكديگر چسبانده و همچنين به فعاليت ارگانيسم هاي خاك با تامين مواد غذايي و پناهگاهي براي زندگي به آنها كمك مي كند.

فعاليت هايي كه باعث بهبود ساختار خاك مي شوند:

      كاربرد مواد ارگانيك مانند كود ، كمپوست ، مالچ و ...

تشويق فعاليت ارگانيسم هاي خاك

حفاظت از سطح خاك با مالچ يا پوشش گياهي

فعاليتهايي كه باعث تخريب بافت  خاك مي شود:

       كشت و كار در شرايطي كه خاك مرطوب است باعث متراكم شدن بافت خاك مي گردد.

كشت زياد باعث كاهش مواد ارگانيك خاك مي گردد.

كشت مكانيكي گسترده مانند شخم زدن منظم باعث تخريب بافت نرم خاك مي گردد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٦ - مهدی ابراهیمی

در كشاورزي ارگانيك چگونه خاك را باروركنيم

مدتهاست كه عملكرد محصول معياري براي سنجش باروري خاك است اما هم چنان اطلاعات اندكي از خاك در دسترس است. خاك در اين مناطق فقط در حد متوسطي بوده كه گياه بتواند در آن رشد كند و در واقع بر اساس مواد غذايي مورد استفاده توسط گياه است. در مقايسه با اين روش ساده در كشاورزي رايج، باروري خاك در كشاورزي ارگانيك معاني بسيار متفاوتي دارد. بهبود و حفظ باروري خاك هدف اصلي كشاورزي ارگانيك است.

براي كشاورزان ارگانيك تغذيه محصول به معني تغذيه خاك است و فقط خاك‌هاي بارور مي توانند محصولات سالم توليد كنند و اين منبع درآمد مهمي براي بسياري از كشاورزان است . بنابراين براي كشاورزي ارگانيك بسيار مهم است كه ديدگاه درستي  نسبت به فاكتورهاي مختلفي كه بر باروري خاك اثر مي گذارند دست يابند. 

چگونه مي توان به يك خاك بارور دست يافت؟

چه عاملي بر باروري خاك تاثير مي گذارد؟

كشاورزان مي دانند كه باروري خاك بستگي به فاكتورهاي متعددي دارد. گياهان براي رشد خود به شرايط مناسب خاك براي رشد ريشه ، ذخيره مناسب آب و مواد غذايي قابل دسترس براي انتقال به ريشه احتياج دارند . اگر شرايط مناسب نباشد رشد گياهان متوقف خواهد شد. براي مثال شرايط غرقابي،  اسيديته،  تراكم يا كمبود مواد غذايي بطور گسترده اي عملكرد محصول را كاهش مي دهد.

عواملي كه بر حاصلخيزي خاك اثر مي گذارند 

     عمق خاك: ميزان فرورفتگي ريشه گياهان

 قابليت دسترسي به آب: نگهداري رطوبت براي تداوم ذخيره آب

زهكشي: اغلب گياهان نمي توانند شرايط غرقابي را تحمل كنند.

تهويه : براي رشد ريشه هاي سالم وفعاليت موجودات خاك لازمست.

PH (اسيديته) :‌ خاكها نبايد خيلي اسيدي يا خيلي قليايي باشند.

تركيب مواد معدني: كه روي ميزان مواد غذايي آزاد شده توسط هوازدگي، ظرفيت نگهداري مواد غذايي و ساختار خاك تاثير مي گذارد.

محتويات مواد ارگانيك: بر آزاد سازي مواد غذايي توسط تجزيه شدن، ظرفيت نگهداري مواد غذايي ، نگهداري آب و ساختار خاك و عمر خاك تاثير مي گذارد.

فعاليت ارگانيسم هاي خاك: براي قابليت در دسترس بودن مواد غذايي،  نگهداري آب،  ‌ساختار خوب خاك و تجزيه مواد ارگانيك و سلامت خاك بسيار مهم است.

   آلودگي : غلظت بالاي نمك ، حشره كش ها و مواد سنگين مي تواند از رشد گياهان جلوگيري كند.

گياهان مختلف نيازهاي متفاوتي دارند.

گياهان مختلف از نظر حاصلخيزي و رطوبت خاك داراي نيازهاي متفاوتي هستند . همه خاكها براي تمام محصولات مناسب نيستند . بنابراين هنگامي كه قصد توليد محصول در يك كرت مشخص داريد بايد به ميزان حاصلخيزي خاك و مواد موجود در آن اندازه گيري شود.

براي مثال درخت آناناس كه مي تواند در نواحي حاشيه اي خاكهاي شني رشد كند در حاليكه موز براي رشد خود به خاكهاي غني نياز دارد و خاكهاي مرطوب و سنگين براي كاكائو،  سيب زميني شيرين و برنج مناسب است اما براي رشد فلفل و.. . مناسب نيست

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٥ - مهدی ابراهیمی

كرم خاكي و قارچ مايكوريزا در كشاورزي ارگانيك

كرم خاكي : يك باروركننده با ارزش

در كشاورزي ارگانيك استفاده از موجودات طيبعي براي بهبود شرايط مزرعه بسيار مورد مورد تاكيد است كه براي مثال مي‌توان به كرم خاكي و قارچهاي مايكوريزا اشاره كرد.باورزان بخوبي آگاه هستند كه حضور كرم خاكي يكي از علائم خاك حاصلخيز است. همچنين كرم خاكي بدليل انجام چندين عملكرد مهم براي باروري خاك بسيار مهم است. براي مثال تجزيه بيوماس خاك را با حذف مواد مرده گياهي از سطح خاك تسريع مي كند. در طي عمل تجزيه مواد ارگانيك، مواد معدني و ارگانيك خاك را با يكديگر مخلوط كرده و باعث 5 برابر شدن نيتروژن، 7 برابر شدن فسفات، 11 برابر شدن پتاس و 2 برابر شدن منيزيم و كلسيم نسبت به خاك معمولي مي گردند. و در نهايت باعث افزايش منافذ خاك به منظور نفوذ و زهكشي آب باران و بدنبال آن جلوگيري از فرسايش خاكي و آبي مي شود.

كرم خاكي به ذخيره بيوماس كافي، دماي معمولي و رطوبت كافي احتياج دارد. و دليل اين كه چرا بيشتر كرمها زير مالچ ها يافت مي شوند به همين امر بر مي‌ گردد. شخم زدن بي رويه و استفاده از آفت كش‌ها موجب كاهش تعداد كرم‌هاي خاكي مي شوند.

مايكوريزا – يك قارچ مفيد 

 

بخش اعظم بيوماس ميكروبي خاك از قارچ‌ها تشكيل شده است. مهم ترين قارچهاي موجود در خاك مايكوريزا است . كه بطور همزيست (symbiosis ) با ريشه گياهان زندگي مي كنند. هم گياه و هم قارچ از اين زندگي سود مي برند. گياه مواد غذايي ذخيره شده توسط قارچ را مي گيرد و قارچ نيز مواد مغذي را از ريشه ميزبان دريافت مي كند. مايكوريزاها داراي چندين عملكرد هستند كه هر كدام از آنها براي كشاورزان مفيدند:

  ·         باعث گسترش منطقه ريشه شده و مي توانند وارد منافذ كوچك خاك شوند.           باعث حل شدن مواد غذايي مانند فسفر از مواد معدني و انتقال آنها به گياه مي شوند.

 ·         بافت خاك را مستحكم كرده و باعث بهبود بافت خاك مي‌شوند.

 ·         اين قارچها رطوبت خاك را حفظ كرده و قابليت نگهداري آب در گياهان را افزايش مي بخشند.

·         تشكيل مايكوريزا بستگي به شرايط خاك و محصولاتي كه در آن قادر به رشد هستند و فعاليت‌اي مديريتي خواهد داشت. 

كه اين فعاليت‌هاي مديريتي شامل:

-          شخم خاك و سوزاندن بيوماس باعث از بين رفتن مايكوريزا مي گردند.

-          سطوح بالاي مواد غذايي (مخصوصاً‌ فسفر) باعث تقويت همزيستي مي گردند.

-          كشت مخلوط ، تناوب كشت و كشت گياهان چند ساله باعث تشويق مايكوريزاها مي شوند.

-          عمليات مالچ پاشي براي ثابت نگهداشتن دماي خاك و رطوبت آن مفيد است.

در ميان گونه هاي طبيعي مايكوريزاها، همه آنها بازده يكساني جهت جذب فسفر از خاك نشان نمي دهند و دليل آن اينست كه با تلقيح مصنوعي انواع گونه هاي مايكوريزا مي توان كاربرد آنهارا بهبود بخشيد. در تلقيح مصنوعي شرايط مناسب زندگي اين ارگانيسم ها بايد مد نظر قرار گيرد.

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٤ - مهدی ابراهیمی

اولين علف كش ارگانيك تابستان امسال به بازار مي‌آيد

 

اين علف كش كه براي كشاورزان توليد كننده محصولات ارگانيك توليد شده يك علف كش پس رويشي و غير انتخابي است كه حاوي(D-limonine)عصاره پرتقال ، عصاره گياهان ديگر و سورفاكتانت (براي افزايش سطح تماس با سطح علف هرز) است. اين علف كش با از بين بردن موم روي سطح برگهاي علف هرز باعث از بين رفتن علف هرز مي گردد. با از بين رفتن موم سطح برگ علف هرز به سرعت پژمرده شده و سطح برگ علف هرز بنظر مي رسد كه سوخته است.

اين علف کش توسط سازمان حفاظت محيط زيست آمريكا تاييد گرديده و از تابستان امسال براي مناطقي كه غلات كشت نمي شود قابل مصرف است. شركت توليد كننده اين علف هرز به دنبال گرفتن تاييديه اين محصول از سازمان جهاني توليد محصولات ارگانيك است.

توليد كنندگان محصولات ارگانيك علفهاي هرز را غالبا به روشهاي مكانيكي، دستي و يا با سوزاندن آنها از بين مي‌برند. علف هرز يكي از مشكلات عمده در توليد محصولات ارگانيك بوده و باعث هزينه هاي زيادي براي توليد كنندگان محصولات ارگانيك مي‌شوند. به همين دليل است كه بسياري از كشاورزان معمولي نميتوانند مزرعه خود را به طور كامل به روش كشت ارگانيك تبديل كنند. اين محصول اولين كش ارگانيك توليد شده است و باعث خواهد شد هزينه هاي توليد محصولات ارگانيك بسيار پايين بيايد. قيمت اين محصول در مقايسه با ساير محصولات طبيعي كه براي از بين بردن علفهاي هرز در كشاورزي استفاده مي‌شوند مانند سركه، تركيبات صابوني و محصولات بر پايه روغن بسيار پايين تر و موثرتر است. نام اين محصول GreenMatch(TM) است كه توسط شركت Marrone Organic Innovations توليد گرديده است.

منبع: www.marroneorganicinnovations.com

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱۳ - مهدی ابراهیمی

جهان خاك از منظر كشاورزي ارگانيك

يك قاشق چايخوري از خاك فعال حاوي ميليون ها موجود زنده است بعضي منشا حيواني و بعضي ديگر منشا گياهي دارند. ارگانيسم‌ ها از نظر اندازه بسيار متفاوت هستند . بعضي از آنها با چشم  غير مسلح نيز قابل روئت هستند مانند كرم خاكي، دم فنري، كنه دامي. اكثر آنها بسيار كوچك بوده و فقط با ميكروسكوپ ديده مي شوند بنابراين ميكروارگانيسم ناميده مي شوند.

مهمترين ميكروارگانيسم ها باكتري‌ها، و پروتوزوآها هستند. ميكروارگانيسم ها عناصر كليدي كيفيت و باروري خاك بوده ولي براي ما انسان ها بطور غير قابل رويت اين كار را انجام مي دهند. آنها داراي گونه ها و واريته هاي زيادي هستند و هر چه تعداد آنها بيشتر باشد باعث حاصلخيزي طبيعي خاك مي گردند.

بعضي از ارگانسيم هاي بزرگ خاك:

·          كرم خاكي

·          عنكبوت

·          حلزون

·          ليسه

·          سوسك

·          دم فنري ها

·          كنه ها

·          هزارپا

بعضي از ميكروارگانيسم هاي خاك:

·          باكتري‌ها

·          جلبك ها

·          قارچ‌ها

·          پروتوزوآها

·          اكتينوميست ها

نمايش : تحقيق در جهان خاك

قبل از شروع كار شرايط زير را فراهم كنيد:

يك مشت از خاك سطحي مرطوب كه غني از مواد ارگانيك است (يا كمپوست) برداريد. از يك بطري كه نيمه آن بريده شده است ( يا الك آشپزخانه) را مي توان براي نمايش استفاده كرد.

يك گلدان كم عمق را پر كرده و با آب و الكل مخلوط كنيد بطري را روي يك سيلندر كاغذي يا ساختارهاي مشابه آن بالاي گلدان قرار دهيد يك لامپ قوي را بالاي تمام اين ساختارها ثابت كنيد مطمئن شويد كه كمترين بخش اين ساختارها در جاي تاريك قرار گيرد. نور و دما آنها را به سمت پايين كشيده و در نهايت آنها داخل گلدان مي افتند و توسط الكل كشته مي شوند. آنها مي توانند حشرات ريز، عنكبوت ها و يا كرم‌ها باشند. بوسيله يك ذره بين يا بيني كولر مورد مطالعه قرار مي گيرند. مهمترين نكته در اين آزمايش اين است  كه اين ارگانيسم ها در خاك باارزش هستند و بطور عمده اي به كشاورزان  توليد كندده محصولات ارگانيك كمك مي كنند.

ارگانيسم هاي خاك :‌دوست يا دشمن

اكثر كشاورزان همه ميكروارگانيسم ها را به ديد آفت نگاه مي‌ كنند و فكر مي كنند كه چگونه مي توانند آنها رااز بين ببرند . در حالي كه فقط تعداد كمي از ميكروارگانيسم ها مي توانند به محصول خسارت وارد كنند. و اصلي‌ترين و مهم‌ترين كاركرد آنها در خاك، باروري خاك است.

ميكروارگانيسم خاك بسيار مهم هستند زيرا:

1- به تجزيه مواد ارگانيك كمك كرده و باعث توليد هوموس مي شوند.

2- باعث مخلوط شدن مواد ارگانيك با ذرات خاك شده و اين امر باعث توليد ذرات پايدار خاك مي شوند.

3- با ايجاد تونل‌هايي كه باعث تشويق ريشه دواني گياهان شده و باعث تهويه بهتر خاك گشته همچنين باعث آزاد شدن مواد غذايي از ذرات معدني مي‌‌‌ گردد.

4- باعث كنترل آفات و ارگانيسم هاي بيماريزا كه روي ريشه گياهان اثر مي‌ گذارند، مي شود.

5- اغلب ارگانيسم هاي خاك به تغييرات رطوبت و دماي خاك خيلي حساس هستند . از آنجا كه ريشه        گياهان و ارگانيسم هاي خاك از هوا استفاده مي كنند جريان هواي خوب در خاك براي توسعه و رشد آنها بسيار مهم بوده . فعاليت ارگانيسم هاي خاك هنگامي كه خاكها خيلي خشك ، خيلي مرطوب و يا خيلي گرم باشند كاهش مي يابد. ميكرو ارگانيسم ها بيشترين فعاليت را در هواي گرم و مرطوب خاك و وجود مواد غذايي دارا هستند.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱۳ - مهدی ابراهیمی

اهميت خاك در كشاورزي ارگانيك


در روش كشاورزي ارگانيك به خاك اهميت به سزايي داده ميشود. جدا از بخش مواد معدني ،خاك حاوي مواد ارگانيك و هوموس است كه در نتيجه تجزيه بيوماس بوجود مي‌آيد . در اغلب خاك هاي كشاورزي در مناطق گرم اين ماده فقط درصد كمي را شامل مي شودو دركل 1% كل مواد جامد خاك را تشكيل مي‌‌ دهد كه اين امر براي باروري خاك بسيار مهم است.
مواد ارگانيك بطور عمده در سطح بالايي خاك قرار دارد كه علت اين موضوع فرايندهاي تبديل مداوم است. قسمت فعال مواد ارگانيك خاك توسط ارگانيسم‌ هاي خاك تجزيه مي‌‌ شوند و در نتيجه اين ساختارها مي‌ توانند با يكديگر تركيب شده و ساختارهاي هوموسي باثباتي را بوجود آورندكه مدت زمان طولاني تري در خاك باقي مي‌ مانند. اين مواد ارگانيك پايدار خاك يا هوموس به تقويت ساختار خاك كمك شاياني مي‌‌ نمايد.
نمايش آزمايش خاك
آزمايش خاك با بيل يك روش ساده است كه حاصلخيزي خاك را با توجه به ساختار خاك آنرا مشاهده ارزيابي كنيم. با كمك بيل تخت باغي، يك قالب از خاك براحتي جدا مي‌ شود تا  آنجا كه ممكنست از فشرده شدن يا تغيير شكل بافت خاك جلوگيري كنيد. براي اين منظور بيل را بصورت عمودي داخل خاك كنيد و حفره ايبه اندازه روي بيل بكنيد. اين پروفيل با بريدن لبه هاي آن جدا مي‌ شود. بيل را به اندازه 15 سانتيمتر در كنار چاله فرو ببريد. حالا شما مي‌ توانيد لايه هاي مختلف افق خاك را مشاهده كنيد. توزيع هوموس ، تعداد منافذ(خلل و فرج) يا درجه فشردگي خاك، تراكم و عمق ريشه ها، علائم حضور كرم خاكي و ساير ارگانيسم‌ هاي خاك و همچنين وجود خاك نرم را در آن بررسي كنيد.
ساختار خاك: معني اين چيست؟
در كنار بخش مواد معدني و ارگانيك خاك ،تعدادي منافذ (خلل و فرج) در خاك وجود دارد كه توسط آب و يا هوا پر مي‌ شود اين طريقه قرار گيري فضايي ذرات ومنافذ را بعنوان ساختار خاك مي‌ نامند. منافذ كوچك براي نگهداري آب مناسبند و منافذ بزرگ باعث نفوذ آب باران و آب آبياري مي‌ گردد و به زهكشي و تهويه كمك مي‌ كند.
در خاك‌هايي با ساختار خوب ذرات مواد معدني و مواد آلي داراي قسمت‌هاي نرم باثباتي هستند . مواد ارگانيك مانند يك چسب عمل كرده و باعث چسبيدن بخش‌هاي مختلف خاك به يكديگر مي‌ شوند اين فرايند توسط موجودات زنده خاك مانند كرم خاكي ، باكتري‌ها و قارچ‌ها حمايت مي‌ شود.
اما اين مي‌ تواند با مديريت نادرست مانند شخم زني خاك در شرايط مرطوب مزرعه باعث تراكم خاك شود.

آزمايش خاك
اكثر افراد اعتقاد زيادي به كارهاي علمي دارند بنابراين وقتي به باروري خاك مي‌رسيم ممكنست كشاورزان بخواهند خاك خود را در آزمايشگاه مورد تجزيه قرار دهند.
اگر چه آزمايشهاي شيميايي خاك ممكنست اطلاعات خاصي را در مورد بعضي از سوالات به ما بدهند اما كشاورزان نبايد انتظار زيادي از اين ازمايشات داشته باشند.
براي مثال بيشتر مشكلات به آناليز خصوصيات مواد غذايي مربوط مي شود .براي گياهان هميشه محتويات كلي از مواد غذايي ضروري در نمونه كاملاً آشكار نيست. مثلاً ممكنست جذب مواد غذايي توسط مواد معدني به اندازه اي زياد باشد كه ريشه گياهان قادر به استفاده از آن نباشند.
بعضي از آزمايشات با حل كردن نمونه ها، آنها را در معرض تهديد قرار مي دهند بعبارت ديگر مواد غذايي قابل دسترس گياهان را كاهش داده كه اين مي تواند يك محرك واقعي براي كشاورزي رايج به شمار رود.
            عمدتاً در مديريت خاك‌ها  فعاليت بالاي ميكروارگانيسم هاي خاك باعث بيشتر در دسترس قرار گرفتن مواد غذايي مي شوند اما بهر حال نتايج آزمايش كاملاً‌ قابل اطمينان نيستند.
ديگر مواد غذايي مانند نيتروژن فوق العاده به زمان نمونه برداري بستگي خواهد داشت. در بعضي از موارد، هنوز تجزيه شيميايي خاك مثلاً ميزان اسيديته خاك (PH ) و يا تعيين كمبودهاي مواد غذايي مانند پتاسيم (  K )،  روي ( Zn‌) مفيد است. كشاورزان توليد كننده محصولات ارگانيك مخصوصاً بايد اطلاعاتي را در مورد محتويات خاك بدست اورند و آنرا اندازه گيري كنند تجزيه شيميايي بافت خاك براي مطالعه اثرات باقيمانده  آفت كش‌ها بسيار پيچيده بوده و مهم‌ترين قسمت آن ، اين است كه بايد در جستجوي كدام آفت كش بود كه البته روش بسيار  پرهزينه اي خواهد بود. آزمايش‌هاي فيزيكي ارتباط نزديكي به پتانسيل نگهداري آب يا بافت خاك دارد و نمونه ها بايد بسيار دقيق جمع آوري گردند. تجزيه بيولوژيكي كه نمونه اي از فعاليت ارگانيسم هاي فعال خاك است بايد با تجهيزات آزمايشگاهي مخصوصي انجام گيرند كه البته بسيار پرهزينه است . اگر چه استفاده از تجزيه خاك سطح مزرعه با توجه به روش‌هاي علمي بدليل وجود آزمايشگاه‌هاي مناسب و هزينه آن محدود مي شود . اگر از آزمايش خاك استفاده مي‌ كنيد مطمئن شويد كه در مورد جنبه هاي بارز آن تحقيق شده است يا نه و نتايج آزمايش بطور جدي مورد بحث و بررسي قرار گيرد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٢ - مهدی ابراهیمی

تجزيه و تحليل در تبديل به كشاورزي ارگانيك

براي بهبود فرايند تبديل و غلبه بر موانع موجود، موقعيت موجود در مزرعه بايد به دقت مورد تحليل قرار گيرد. بعضي از جنبه‌هاي مزرعه مي‌ تواند مناسب باشد ولي بعضي ديگر بعنوان موانعي بر سر راه بوده كه بايد براي هر كدام از اين موانع راه حلي پيدا كرد.

جنبه‌هاي زير بايد مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد:

·          خانواده كشاورز:ظرفيت و توان آنها براي انجام كارهاي جديد، دانش و انگيزه آنها

·          اندازه و كيفيت زمين: از نظر شرايط اقليمي و زيست محيطي

·          نوع خاك: باروري و ساختار خاك، قابليت دسترسي به آب، وجود مديريت مناسب خاك

·          وجود سيستم‌هاي زراعي، محصولات مناسب براي شرايط آن منطقه ، وابستگي به تك محصولي

·          مكمل‌هاي غذايي يا كودهاي موجود در مزرعه و كودهايي كه از بيرون خريداري مي‌شوند.

·          وجود مديريت آفات و بيماري‌ها و علف‌هاي هرز: شدت حمله آفات به مزارع

·          نوع و تعداد حيوانات مزرعه‌اي: چشمگير بودن كودهاي محوطه، كشت علوفه

·          مكانيزاسيون( ابزارها و ماشين آلات) ، ساختمان، سرپناه‌ها، گودال‌ها و شيارها

·          بازاريابي محصولات، نگهداري محصولات

·          قابليت دسترسي به نيروي كارگري و حجم زياد كار مخصوصاً در فصولي كه كارگر كم است.

·          موقعيت اقتصادي مزرعه، منابع درآمد و ميزان آن و دسترسي به وام

 

آزمايش روش‌هاي كشاورزي ارگانيك

نزديك شدن به سيستم‌هاي كشاورزي موجود از مباني كشاورزي ارگانيك است. كه اين امر تغييرات را آسانتر خواهد كرد. قبل از تصميم‌گيري درباره تبديل تمام اراضي به كشاورزي ارگانيك، كشاورزان بايد آزمايش‌هايي را با روش‌هاي ارگانيك در مزرعه خود انجام دهند. اگر بخواهند از روش‌هاي جديد استفاده كنند توصيه مي‌شود كه ابتدا آن را در مقياس كوچك پياده كنند. اين كار به كشاورزان اجازه مي دهد كه اين روش‌ها را با توجه به شرايط منطقه خود كنترل كنند و اگر اين يك روش مناسب نبود از ضرر بزرگ آن رهايي يابند.

در توليدات گياهي روش هاي زير بايد در كرت هاي معمولي و كوچك مورد آزمايش قرار گيرد.

·          محصول جديد را با سيستم تناوب تلفيق كنيد يا اين كه از كشت مخلوط استفاده كنيد.

·          در كشت‌هاي چند ساله از محصولات پوششي لگومينوز استفاده كنيد.

·          از حشره‌كش‌هاي طبيعي براي كنترل آفات و بيماري‌ها استفاده كنيد.

      در دامپروري از روشهاي زير استفاده كنيد:

·          اجازه دهيد حيوانات دسترسي به محوطه خارج  و مرتع  داشته باشند.

·          كاشت علوفه بجاي استفاده از كنسانتره‌هاي غذايي

·          استفاده از داروهاي گياهي بجاي داروهاي شيميايي در درمانهاي دامپزشكي.

برنامه تغييرات

برنامه اي خوب است كه 50% آن با موفقيت انجام پذيرد. ابتدا بايد در زمينه تبديل به كشاورزي ارگانيك تصميم گيري شود. سپس تطابق‌هاي لازم در تجزيه و تحليل مزرعه براي طراحي اين تغييرات لازم را انجام دهيد.

برنامه تبديل

اين برنامه از بروز مشكلات جلوگيري كرده و سپس خطرات احتمالي را كاهش دهد. از كاهش سرمايه جلوگيري كرده و در نهايت خصوصاً افراد را براي تلاش و كوشش تشويق كند.

بطور كلي بايد از اين امر آگاه باشيد كه سرمايه گذاري زياد و تطابق‌پذيري بيشتري در مزرعه لازمست.

مهم‌تر از اينها خطرات احتمالي و مهمترين آن ايجاد يك طرح خوب و ايده‌آل است.

اولين مرحله از برنامه تبديل، تجزيه و تحليل با دقت و تطبيق‌هاي لازم در مزرعه است كه بايد بر پايه موقعيت‌هاي موجود طراحي شود كه از اهداف مزرعه و احتياجات سيستم ارگانيك است.

در ابتداي امر يك سيستم ايده آل را نمي‌توان بنا كرد. در مراحل اوليه  ميزان دست يابي به تطبيق‌هاي مورد نياز بايد مشخص گردد. در صورت امكان با يك برنامه زمان بندي شده پيش رويد.

به ياد داشته باشيد كه براي دست يابي به تاييديه ارگانيك ظاهراً‌ دوره تبديل فقط بعد از رفع حداقل احتياجات استانداردي كه مشاهده مي‌‌شود، آغاز مي‌گردد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱۱ - مهدی ابراهیمی

آمادگی برای تبدیل به كشاورزي ارگانيك

 

قبل از این که کشاورزان تصمیم بگیرند که چگونه مزرعه خود را به کشاورزی ارگانیک تبدیل کنند باید دیدگاه کاملاً روشنی نسبت به معنی کشاورزی ارگانیک در مزرعه خود داشته باشند.

کلاس‌های آموزشی،جزوه های مناسب و توصیه های حرفه ای مناسب ترین منابع برای اطلاع رساني آنهابه شمار می رود. و بسیار مهم است که تمام افراد مزرعه ، که معمولاً شامل خانواده کشاورز می شوند در امر تصمیم گیری مشارکت نمایند.

در مرحله بعدی موقعیت مزرعه باید به دقت مورد تجزیه و تحلیل قرارگیرد و نیازهای اساسی کشاورزی ارگانیک باید مد نظر قرار گیردبنابراین تطابق های لازم باید مشخص گردند.

حمایت از مشاوران مزرعه یا کشاورزان توليد كننده ارگانیک با تجربه می تواند کمک بزرگی در امر تجزیه و تحلیل کند.

برای آشنایی بیشتر با روش‌های کشاورزی ارگانیک و مشاهده این که چگونه آنها در شرایط خوبی کارمی کنند ، بعضی از روش‌ها می تواند در مقیاس کوچک مورد آزمایش قرار گیرد. بر اساس نتایج حاصل از این بحث تجزیه و تحلیل کنید.

کشاورزان و خانواده آنها بهترین موقعیت را برای تصمیم گیری به انجام دادن یا ندادن کشاورزی ارگانیک دارند.

تعیین  هدفهای مزرعه:

آیا تمام افراد خانواده عقیده یکسانی در ارتباط با کشاورزی ارگانیک دارند؟ انتظارات آنها چیست ؟ هدف آنها چیست ؟ آیا لازمست خانواده کشاورز کنار همدیگر بنشینند و توضیح دهند که چه آرزویی از تبدیل کشاورزی خود به کشاورزی ارگانیک دارند. این امر بسیار مشکل است .

این مرحله نتیجه منطقی برای ادامه مراحل بعدی تبدیل است . درکنار درآمد فاکتوهای دیگری مانند قابلیت دسترسی به غذا برای مصرف خودشان( غلات، محصولات غده ای ،میوه ، سبزیجات ، شیر ، تخم مرغ و گوشت و...) میزان تولید هیزم در مزرعه ، میزان کار هر یک از اعضای مزرعه ( با توجه به جیسیت ) باید مورد توجه قرار گیرد.

در همین حین این مورد نیز باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد که آیا این هدفها به واقعیت نزدیک است ؟ یاخیر؟

یک سوال مهم که در هنگام تعیین اهداف مزرعه به نظر می رسد این است که آیا امید به فروش محصولات با قیمت مضاعف خواهیم داشت یا نه؟

اگر کشاورزان بخواهند از گواهي ارگانیک برای فروش محصولات خود استفاده کنند داشتن گواهی تایید یک موضوع بسیار مهم خواهد بود.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱٠ - مهدی ابراهیمی

تبدیل كشاورزي معمولي به کشاورزی ارگانیک

تبدیل مدیریت معمولی مزرعه به کشاورزی ارگانیک فقط نباید اکوسیستم مزرعه را بهبود بخشد بلکه باید باعث بقای مزرعه از نظر اقتصادی شود. بنابراین ، این تطابق ها که در مزرعه برای تبدیل و تغییرات و خطرات احتمالی مورد نیاز است باید به دقت مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

تبدیل به کشاورزی ارگانیک احتیاج به خط مشی جدیدی دارد تمام اعضای خانواده باید آمادگی لازم را برای ایجاد تبدیل در تمام زمینه ها داشته باشند.اولین و شاید مهم‌ترین تبدیل و تغییرات باید در ذهن کشاورز ایجاد شود.

فرآیند تغییرات

مقرراتی درباره فرآیند تغییرات

دستورالعمل درباره دوره تغییرات بسیار زیاد است . شرایط استانداردهای اولیه IFOAM (فدراسيون بين المللي كشاورزي ارگانيك) و مقررات اتحادیه اروپا  برای کشاورزان در زیر آورده شده است. استانداردهای اساسی IFOAM قانونهای لازم الاجرا نیست . اما راهنمایی های نسبی برای ایجاد بعضی قوانین است در صورتیکه قوانین  اتحادیه اروپا قوانین بین المللی است . اگر چه هنوز در قوانین بین المللی تفاوت و جود دارد اما به هر حال برای مشورت در زمینه پیشرفت و ترقی لازمست. با توجه به استانداردهای IFOAM کلیه محصولات زراعی و دامپروری باید به کشاورزی ارگانیک تبدیل گردد. تبدیل مرحله به مرحله واحدهای مختلف تولید بطور واضح مشخص بوده و محصولات ارگانیک نمی تواند با محصولات معمولی مخلوط گردند. و هنگامی که کل مزرعه به کشت ارگانیک اختصاص یافت تولیدات آن مورد تایید قرار می گیرد و طی این مراحل نیازهای استاندارد مربوطه باید از ابتدای رشد محصول در نظر گرفته شود.

برای تایید محصولات یکساله استانداردها باید طی 12 ماه از سال یعنی از ابتدای شروع دوره تولید مثلاً قبل از کشت یا بذر پاشی محصول دیده شوند. برای گیاهای چند ساله حداقل 18 ماه قبل از اولین برداشت باید مدیریت کاملاً ارگانیک باشد. شروع دوره تبدیل معمولاً از تاریخ کاربرد اعضای گواهی شده برآورد می شود. هنگامی که کشاورزان متهد می گردند از روش‌های استاندارد پیروی کنند. در جاهایی که نیازهای استاندارد عملاً برای چندین سال مشاهده شده است دوره کامل تبدیل مورد نیاز نیست و فقط می تواند با معانی و منابع مورد تایید قرار گیرد و فقط تا زمان برداشت محصول نیاز به بازرسی خواهد داشت.در طول دوره تبدیل ، تولیدات می توانند با بر چسب تولیدات ارگانیک در حال تبدیل و یا شبیه اینها مشخص گردند.احتیاجات استاندارد باید طی 12 ماه مشاهده و ایجاد شوند.

سازگاری اجتماعی، فنی و اقتصادی

تغییرات در دوره تبدیل به جنبه های اقتصادی ، فنی و اجتماعی بستگی دارد و هر کدام از این بخش ها به گونه ای با خانواده کشاورز در ارتباط است .

جنبه اجتماعی: کشاورزی ارگانیک بیشتر از یک تکنولوژی و نوآوری است. بنابراین کشاورزان باید ارزش‌های شخصی خود را با مبانی کشاورزی ارگانیک مقایسه کنند. هر چه آنها بیشتر به آن فکر کنند راحت تر از کشاورزی ارگانیک پیروی می کنند . از یک طرف انگیزه و از طرف دیگر توجهات اقتصادی لازمست . برای بسیاری از کشاورزان مهم است که خویشاوندان ،همسایگان و درستان آنها چگونه به کشاورزی ارگانیک  نگاه می کنند، زیرا هر کسی توانایی مخالفت با محیط زیست جامعه را ندارد.

فنون تولید: روش‌های جدید کشاورزی باید بکار گرفته شوند که این روشها شامل: مدیریت علف های هرز، کنترل بیماری‌ها و علف های هرز، دامپروری و کشت علوفه و...

به منظور نبل به موفقیت ، دانش لازم باید بکار گرفته شود . کشاورزان نیاز خواهند داشت اطلاعات خود را با تجربیات کشاورزان ارگانیک ،آموزش‌های حضوری ، روش‌های آزمایش و مشاهده اثرات آنها و همچنین خواندن مقالات افزایش دهند.

جنبه اقتصادی: برای ایجاد بعضی سازگاری‌ها در سطح مزرعه، مواد جدیدی مورد نیاز است بنابراین ،این امر نیاز به سرمایه گذاری دارد. بعضی از این سازگاریها شامل افزایش حجم کار و نیروی کارگری است.

کمیت ( میزان ) محصولات ممکنست در سال اول تغییرات، کاهش یابد و کشاورزان باید در صدد جستجوی راهی برای تحمل این فشار باشند . یکی از این راهها ممکنست در یافت هزینه اضافی(پادادش توليد) برای این محصولات باشند که اين خود نيز به دانش و علم متفاوتی احتیاج  دارد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٩ - مهدی ابراهیمی

در رايانه خود گياه پرورش دهيد

 

از اين به بعد ميتوانيد گياهاني را بر روي صفحه نمايش مانيتور پرورش دهيد . شما بايد به گياه خود آب و غذا داده و مواظب آن باشيد.حتي ميتوانيد اندازه گياه و گلدان را تغييردهيد. و جاي گياه را نيز ميتوانيد بر روي صفحه نمايش مشخص كنيد. اين گياه با حالات خود به شما خواهد فهماند كه به چه چيزهايي نياز دارد. مثلا اگر زرد شده باشد نياز به مواد غذايي دارد. اگر پژمرده باشد نياز به آب دارد. براي دانلود اين برنامه ميتوانيد به سايت زير مراجعه كنيد.

 

www.desksoft.com    

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۸ - مهدی ابراهیمی

کاهش دادن حجم کار در كشاورزي ارگانيك

در بسیاری از مناطق گرمسیری حتی اگر دستمزد نیروی کارگری در مقایسه با سایر هزینه ها مناسب باشد کشاورزان از نیروی کار خود در دراز مدت استفتده كرده و یا اگر سود مناسبی داشته باشد از کارگرهای روز مزد برای کار خود استفاده می کنند. راههای زیادی برای کاهش حجم کار در مزرعه  وجود دارد:

1-      روش پیشگیرانه که در مدیریت ارگانیک آفات و بیماری‌ها وجود داردکه می تواند به کاهش کار در آینده کمک کند.

2-      کاهش عملیات شخم با استفادهاز مالچ ، مدارای نسبی با علفهای هرز و آرایش هوشمندانه سیستم های بستر در دامپروری یکی از راههایی است که مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است .

اگر به یک سری از کارها توجه ویژه ای نشود باعث ایجام کارهای اضافی تر مانند تهویه خاک با استفاده از مواد ارگانیک می گردد.

راههایی برای افزایش درآمد 

این بحث درباره تعادل مثبت بین درآمدها و هزینه هاست که پایه و اساس آن انجام کشاورزی ارگانیک است به شرطی که از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. درآمد شامل تولیداتی است که در بازار به فروش می رسد برای افزایش درآمد توصیه های زیر را مورد استفاده قرار دهید

افزایش تولیدات

تولیدات نهایی مزرعه می تواند با استفاده از واریته های مناسب محصول که عملکرد خوبی در شرایط منطقه دارند ،بهبود یابد.

عملکرد محصول می تواند با مدیریت بهتر مواد غذایی و همچنین مدیریت موثر کنترل آفات و بیماری‌ها افزایش یابد.

محصولات همراه نیز می تواند بصورت کشت مخلوط یا تناوب کشت به سیستم اضافه شود. بنابراین استفاده از  فضای کافی بسیار موثراست. گزینه های دیگر شامل تلفیق دامپروری در مزرعه برای دست یابی به تولیدات بیشتراست.

ارزش افزوده در مزرعه

برای افزایش ارزش محصولات مزرعه کشاورزان باید:

تولیداتی را انتخاب کنند که در بازار دارای ارزش بيشتر باشد. ( گیاهای دارویی، ادویه جات و..)

کیفیت تولید خود را بالا ببرند برای مثال بهبود دادن شرایط نگهداری محصولات و ذخيره سازي مناسب محصولات. کارهای ساده را در مزرعه انجام دهند . مانند خرمن کوبی، آسیاب کردن،تخمیرکردن، درجه بندی و تمیز کردن. تولید فرآورده های جانبي مانند مرباکردن، خشک کردن میوه، درست کردن ترشی

تولید محصولات لبنی (خامه ، کره، پنیر ،ماست ،کشک). ذخیره تولیدات برای فصولی که تولید آنهاکم است که اغلب هم قیمت محصولات بالا می رود.

ارزیابی بهتر بازارها:

درآمد ها بستگی به کیفیت عملکرد محصول و قیمت خرید آن در بازار دارد. در بعضی از کشورها ، کشاورزان محصول خود را به دلال‌ها می فروشند که آنها محصولات را با قیمت پایین از کشاورز خریداری کرده و با قیمت بالا می فروشند. این مورد یک نمونه بارز فروش مستقیم محصولات است. كه در ايران نيز اين روش يه وضوح مشاهده ميشود.

بیشتر کشاورزان انتظار دریافت قیمت بیشتر برای محصولات ارگانیک خود دارند. بدلیل این که کیفیت محصولات آنها بالاست (برای مثال بقایای آفت کش در آنها کمتر است ، طعم محصولاتشان بهتر است) در خیلی از کشورها بازار محصولات ارگانیک، قیمت مازاد بسیار کمی دارد. عمده خرها ممکن است فروش را بعنوان یک گزینه مطمئن برای کشاورز تضمین کنند.

کشاورز به تنهایی قادر نخواهد بود میزان تولیدات مورد نظر عمده خرها را تامین کند که در این حالت تاسیس انجمن تولید کنندگان مفید خواهد بود. بازارهای صادراتی اگر قول قیمت مازادرا برای محصولات ارگانیک بدهند خوب است. اگر چه درک نیازهای این بازار مشکل است و فقط کشاورزانی که با بازاریابهای حرفه ای در ارتباطند قادرند از این سدها عبور کنند. بازاریابی موفق به دانش و یژه ای احتیاج دارد که می تواند با توجه به محدودیتهای فضای بازار رابطه برقرار کند.

تنوع برای کاهش خطر اقتصادی

درآمد خیلی از کشاورزان مستقیماً به فروش یک یا دو محصول بستگی دارد اگر قیمت این محصولات کاهش یابد کشاورزان نمی توانند با این مشکلات بزرگ مقابله کنند. بهر حال با وجود قیمت‌های ثابت در هنگام وقوع بیماری یا آفت که بطور کامل کنترل نشده اند میزان عملکرد محصول افت شدیدی خواهد داشت. کشاورزی متنوع با دامنه ای از گیاهای که کمتر تحت تاثیر نوسانات قیمت و کاهش عملکرد قرار می گیرند کشاورزان را قادر می سازد با این مشکلات مقابله کنند. تنوع کشت نه فقط به ایجاد یک اکوسیستم متعادل و جلوگیری از شیوع آفات و بیماری‌ها کمک می کند بلکه با این روش به جلوگیری از بروز خطرات احتمالی اقتصادی کمک بزرگی خواهد کرد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۸ - مهدی ابراهیمی

کاهش هزینه ها در كشاورزي ارگانيك

درآمد یک کشاورز از تفاوت بین هزینه های تولید و درآمد بدست می آید. بهر حال در آمد فقط نمی تواند با رسیدن به عملکرد بالا بهبود یابد. اما با کاهش هزینه تولید می توان درآمد را افزایش داد بعبارت دیگر باید هزینه های جاری را کاهش داد.

بهینه کردن بازیافت

یک راه مؤثر برای کاهش هزینه ها بازیافت کود با تمام مواد آن در مزرعه است . برای مثال ضایعات آشپزخانه ، همراه با مواد ارگانیک می تواند تبدیل به کمپوست گردد. از درخت‌ها و بوته ها می توانید عنوان هیزم و از برگ‌ها و شاخه می توانید بعنوان مالچ استفاده کنید. مؤثرترین و مهم‌ترین قسمت بازیافت مواد غذایی، مدیریت کودهای محوطه است. بهر حال اگر کشاورزان با مدیریت خوب مواد غذایی را بازیافت کنند مجبور نخواهند بود که کود را از بیرون خریداری کنند.

کاهش در هزینه های خارجی

کشاورزی ارگانیک برا این پایه استوار است که نهاده های کشاورزی کمتر از خارج مزرعه تهیه شود. اگر چه بعضی از مزارع ارگانیک به میزان زیادی کودهای ارگانیک و حشره کش‌های ارگانیک استفاده می کنند.در کنار روش‌های خوب بازیافت مواد غذایی راههای دیگری برای کاهش هزینه ها وجود دارد.

از گیاهان بومی برای درست کردن آفت کش های گیاهی استفاده کنید.

بذور مورد نياز خود را تولید کنید.

درباره کودهای محلی قابل دسترس تحقیق کنید برای مثال ضایعات حاصل از فرآیندهای کشاورزی .غذای مورد نیاز خود را تهیه کنید برای مثال سبزیجات ، غذاهای اصلی، میوه ها و غلات

حیوانات را برای تولید شیر، تخم مرغ ، گوشت و کود پرورش دهید.

غذای مورد نیاز حیوانات را بجای خرید آنها از بیرون در مزرعه خود تولید کنید.

تجهیزات و ماشین آلات را با همسایه خود تبادل کنید و بجای خرید یا وارد کردن آنها را بصورت محلی استفاده کنید.

از مواد ساختمانی قابل دسترس محلی استفاده کنید( برای مثال توده کمپوست ، بستر، ابزارآلات)

با کشاورزان دیگر یک گروه تشکیل دهید و سعی کنید به وام‌هایی با بهره بالا تکیه نکنید.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٧ - مهدی ابراهیمی

آیا کشاورزی ارگانیک از نظر اقتصادی عملی خواهد بود؟

هزینه ها و درآمدها

عملکرد اقتصادی هر مزرعه با میزان درآمد حاصله از آن سنجیده می شود که البته درآمدی که برای کشاورز باقی می ماند، مرتبط است. این درآمد بستگی به شرایط تولید و قابلیت های بازار دارد و این مساله از درآمد کل و هزینه متفاوت خواهد بود. شرایط تولید و قابلیت بازار از کشوری به کشور دیگر و از مزرعه ای به مزرعه دیگر متفاوت است . هزینه های ثابت ( که بطور مسبقیم به میزان تولید بستگی ندارد) شامل: هزینه های خرید یا اجاره زمین ،تاسيسات و ماشین‌ها و همچنین می‌تواند شامل حقوق کارگرهای دائمی باشد.

دستمزد کارگرهای روز مزد برای ایجام کارهای خاص ( مثلاً برداشت) بستگی به میزان تولید دارد بنابراین دارای قیمت‌های متفاوتی است.

همچنین قیمت نهاده ها ( مانند بذر ، کود، آفت کش و..) باید در نظر گرفته شود.

یک مزرعه در صورتی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است که درآمد حاصل از آن بیشتر از هزینه های ثابت باشد همچنین باعث کاهش در میزان هزینه های ثابت شود.

درآمد اصلی از طریق فروش محصول در بازار بدست می آید. در بعضی از کشورها دولت‌ها به کشاورزان یارانه پرداخت می کنند . اما در هر حال برای اینکه بفهمیم سود یک خانواده کشاورز از فعالیتهای کشاورزی چقدر است باید به هزینه غذا  و درآمدهایی که از خارج از مزرعه بدست می آید (برای مثال پول کارگری یا فعالیتهای دیگر جاری) توجه کنیم.

چه مواردی بر هزینه ها و درآمدها تاثیر می گارند؟

کدام یک از عوامل از یک طرف بر هزینه و از طرف دیگر بر درآمد تاثیر می گذارد. کشاورزی ارگانیک از نظر اجتماعی و شرایط اقتصادی ناحیه چگونه محسوب می شوند.

هزینه های بیشتر یا کم تر:

آیا میزان محصولات کشاورزی با تغییر در مزارع ارگانیک کم و یا زیاد می شوند. فاکتورهایی كه در طول انجام این تغییرات یا پس از آن تاثیر خواهند گذاشت بستگی به نوع مزرعه (سنتی یا صنعتی)  نوع محصول (ازکدام زراعت اصلی استفاده می کنید؟ آیا شامل دامپروری نیز می شود)، شرایط زیست محیطی و شرایط قتصادی- اجتماعی خواهندداشت.

عمومیت دادن این عوامل نیز مورد سوال واقع می شود. در مزارع کوچک مناطق گرمسیر هزینه ها و واردات افزایش می یابد زیرا کشاورزان مجبور به خرید کودهای ارگانیک،  افزایش مواد ارگانیک خاک بوده و همچنین در کنار آن هزینه های دیگری مانند هزینه پخش کودهای ارگانیک، مبارزه با علف های هرز و همچنین تطبيق سیستم کشاورزی خود با کشت ارگانیک به آن اضافه می شود.

در نهایت در پایان انجام دوره تبدیل یک خاک خوب با باروری خوب  بدست خواهیم آورد. و سیستم مزرعه به یک تعادل مطمئن خواهد رسید. هزینه تولید نسبت به حالتی که تغییری در آن بوجود نیامده پایین تر و یا حتی به نصف آن خواهد رسید. تامین هزینه های کشاورزی شیمیایی بسیار بالا بوده و مدیران مزارع غالباً بر منابع خود تکیه دارند.

درآمد بیشتر یا کمتر؟

در مناطق معتدل که مدیریت کشاورزی متعارف اعمال می شود اين نوع كشاورزي دارای عملکرد بالایی مي باشد. تبدیل سیستم کشاورزی معمولي به کشاورزی ارگانیک به کاهش عملکرد محصول(حدود 10 تا 15 %) منجر خواهد شد که آن هم بستگی به نوع محصول و سیستم کشاورزی دارد.

بسیاری از کشاورزان در مزارع مناطق گرمسیر گزارش کرده اند که عملکرد محصول آنهابعد از فرآیند کامل تبدیل  به كشاورزي ارگانيك همانند گذشته بوده است حتی بعضی از آنها گزارش کرده اند که عملکرد آنها در مقایسه با کشاورزی متعارف خیلی بیشتر است. که این امر ممکنست در شرایط خاصی اتفاق بیفتد.

در مناطقی که باروری خاک خیلی کم باشد که این امر ناشی از فقدان مواد ارگانیک خاک است کشاورزی متعارف به عملکرد پایین منتهی خواهد شد.

تلقین باورهای غلط در مورد کشاورزی ارگانیک به کشاورزان خیلی خطرناک خواهد بود. از این رو هر کدام از این شرایط باید در هر ناحیه و در هر مزرعه بطور مجزا ارزیابی شود

جنبه صحیح  و درست مساله این است که کشاورزانی که کشاورزی خود را بصورت ارگانیک در می آورند باید انتظار داشته باشند که سالهای اول تولیدشان کاهش  یابد که مطمئناً این کاهش تولید بعد از گذشت 3 تا 5 سال جبران خواهد شد.

به نظر می رسد که جبران عملکرد در مناطق مرطوب بیشتر خواهد بود . باروری خاک به محتویات مواد ارگانیک آن بستگی دارد. درآمد فقط به کمیت عملکرد بستگی ندارد بلکه فقط به پول بدست آمده از بازار بستگی دارد. اگر کیفیت محصولات در هنگام تبدیل به کشاورزی ارگانیک به دلیل خسارب آفات و بیماری‌ها کاهش یابد فروش محصولات با همان قیمت قبلی مشکل خواهد بود.

بیشتر کشاورزان امیدوارند که هنگامی که مزرعه آنها از نظر تولید ارگانیک تایید می شوند قیمت بیشتری از فروش محصولات خود بدست آورند.

در هر حال  این مساله آرمانگرایانه است و به موقعیت بازار، چگونگی دستیابی مدیران کشاورزی به قیمت اضافی بازار بستگی خواهد داشت.

حالت صحیح این است که کشاورزان هنگامیکه کشاورزی خود را به کشاورزی ارگانیک تبدیل می کنند نباید به فروش محصولات خود با قیمت بیشتر فکر کنند.

نتایج اقتصادی مثبت می تواند هنگامی بدست آید که مثلاً همان میزان محصولات را با همان قیمت بفروشند و لی میزان هزینه های تولیدی آن کمتر باشد.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٧ - مهدی ابراهیمی

عملکرد اقتصادی مزارع ارگانیک

این چنین بنظر می رسد که کشاورزی ارگانیک در مقایسه با کشاورزی معمولي که بطور وسیع از مواد شیمیایی استفاده می کند بهتر است. زيرا که کشاورزی ارگانیک بسیار متنوع است. و مواردي مانند استفاده پایدار از طبیعت ،تولید مواد غذایی سالم‌تر و کاهش مصرف انرژی را مورد توجه قرار مي‌دهد . به هر حال، برای راحتي تولید محصولات ارگانیک توسط کشاورزان ، تنها انگیزه کافی نیست بلکه باید جنبه های اقتصادی نیز در نظر گرفته شود. اگر تولیدات مزرعه، هزینه ها و درآمدهای كار و زندگي را تامین کند كشاورزان قادر خواهند بود با کشاورزی ارگانیک به زندگی خود ادامه دهند.

چندین فاکتور بر شرایط اقتصادی مزرعه تاثیرگذار است . تغییر درآمدها و هزینه ها باید تجزیه و تحلیل شود. این فاکتورها از مزرعه ای به مزرعه دیگر و از کشوری به کشور دیگر متفاوت است . در هر حال تجزیه و تحلیل پتانسیل اقتصادی مزرعه به منظور کاهش خطرات احتمالی و همچنین پیشگیری از یاس و ناامیدی كشاورزان لازمست.بطور کلی تغییرات عمده اي دریک مزرعه براي تبديل شدن به كشاورزي ارگانيك لازمست که قسمت عمده  آن كاهش ریسک اقتصادی است.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٦ - مهدی ابراهیمی

آیا توليد كنندگان محصولات ارگانیک می توانند غذای کافی برای همه افراد تهیه کنند؟

امنیت غذایی فقط مربوط به قابلیت تولید نیست بلکه مربوط به توانایی دسترسی به غذاست  میزان تولید غذا در جهان بیش از نیاز مصرف مردم است و مشکل این است که چه افرادی به آن احتیاج دارند؟

مزارع ارگانیک انواع گیاهان و حیوانات را برای استفاده بهینه از فضا پرورش می دهند. و این عمل می تواند باعث تامین مواد مورد نیاز در منطقه کشاورز باشد.

میزان عملکرد کشاورزی ارگانیک بستگی به سیستم کشاورزی قبلی دارد. در کشورهای صنعتی کشاورزی ارگانیک عملکرد را پایین می آورد.

در مناطق پرباران تبدیل کشاورزی معمول به کشاورزی ارگانیک تغییری در عملکرد بوجود نمی آورد. و در مناطق با آبیاری بارانی حتی ممکن است عملکرد نیز بیشتر گردد.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٦ - مهدی ابراهیمی

چرا غذاهای ارگانیک گران تر از غذاهای معمولی است؟

  • غذاهای ارگانیک نسبت به تقاضای آن دارای تولید پایین هستند

  • هزینه های تولید محصولات ارگانیک بیشتر و عملکرد کمتر آن كمتر است

  • هزینه های بعد از برداشت و حمل و نقل این محصولات نیز بیشتر است زیرا مقدار آن کم است  و نمی توان با محصولات معمولی مخلوط کرد.

  • بازاریابی و توزیع محصولات ارگانیک به دلیل مقادیر کم آن هزینه بالاتری در بردارد.

البته در بعضی از کشورها، محصولاتی وجود دارد که بصورت ارگانیک پرورش داده می شوند اما گواهی نامه ندارند . که اغلب این محصولات در همان روستاها مصرف می گردند. كه در ايران نيز اين اتفاق مي افتد.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٥ - مهدی ابراهیمی

کشاورزی ارگانيک

چگونه کشاورزان توليد كننده محصولات ارگانیک می توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات ، بیماریها و علفهای هرز مبارزه کنند؟

مواد ارگانیک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گردیده و ظرفیت نگهداری آب را بالا می برند.

کشاورزان ارگانیک مواد ارگانیک خاک را با استفاده از گیاهان پوششی ،کمپوست ، اصلاح کننده های بیولوژیکی خاک و تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماریها بالا می برند. تاکید کشاورزی ارگانیک بر تغذیه خوب گیاهان برای جلوگیری از شیوع آفات وبیماریها است ، با استفاده از گیاهان پوششی و تناوب کشت میزان ارتباطات اکولوژیکی در گیاه بالا می رود. کنترل علفهای هرز با استفاده از  گیاهان پوششی ، آیش ، و چیدن دستی  علفهاي هرز، استفاده از ابزاآلات مکانیکی و سوزاندن علفهای هرز انجام می گیرد.

کشاورزان ارگانیک بر استفاده از جمعیتهای حشرات مفيد جهت مبارزه بیولوژیکی ، ارگانیسم های خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکیه دارند.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٥ - مهدی ابراهیمی

آيا کودهای شیمیایی سنتز شده را می توان در کشاورزی ارگانیک بکار برد؟

کودهای شیمیایی را نمی توان در کشاورزی ارگانیک بکار برد زیرا این کودها باعث آلودگی محیط زیست شده و همچنین به داخل آبهای زیر زمینی نفوذ کرده و در خاک باقی می مانند اما می توان بجای آنها از کمپوست و منابع تجدید شونده استفاده کرد.

کشاورزان ارگانیک از گیاهان لگومینوز مانند نخود، لوبیاها و بقیه گیاهانی که بطور طبیعی خاصیت تثبیت نیتروژن را  در خاک دارند استفاده می کنند . استفاده از کودهای فسفره سنتز شده در کشاورزی ارگانیک جایز نیست.

 با استفاده از قارچهای مایکوریز قادر خواهیم بود که از فسفر موجود در خاک استفاده کنیم.

کشاورزان ارگانیک از ضایعات مواد کشاورزی ( کمپوست ) برای افزایش باروری خاک استفاده می کنند. استفاده از کودهای شیمیایی باعث الودگی آبها گردیده و باعث افزایش رشد جلبکها در آبهای سطحی می گردد. و با افزایش رشد جلبکهای سبز سلامت حیوانات و پرندگان به خطر می افتد. زیرا باعث کاهش اکسیژن آب گردیده و اين جلبكها نمی گذارد نور خورشید به اعماق آب برسد. و همچنین بعضی از جلبکهای سبز باعث تولید مواد سمی می گردند که برای پرندگان و حشرات مضر است همچنین تولید کودهای شیمیایی احتیاج به میزان زیادی انرژی و منابع سوخت فسيلي دارد.

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/٢ - مهدی ابراهیمی

ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک

1-محصولات ارگانیک استانداردهای بیشتری دارند:

گواهی نامه های محصولات ارگانیک ، بعنوان بیمه هایی است که در توليد این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.

2-طعم غذاهای  ارگانیک بهتر است:

گیاهان توليد شده به روش ارگانيك سالم تر بوده و بعنوان غذاهای خوشمزه تر برای تغذیه انسان و حیوانات  ميتواند بکار رود.

3-محصولات ارگانیک خطر بیماریها را کم می کند:

خیلی از مراكز حفاظت محیط زیست دریافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زايي دارند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و كم كردن اين مواد به منابع آب ، زمین و هوا است.

4-کشاورزی ارگانیک به منابع آبی احترام می گذارد:

برای حذف مواد شیمیایی آلوده کننده و دفع نیتروژن در آب باید به منابع آبی و خاکی احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در كشاورزي ارگانيك اين موارد به درستي رعايت مي شود.

5-کشاورزی ارگانیک باعث ایجاد خاک سالم می گردد:

خاک یکی از منابع اصلي زنجیره غذایی است و یکی از اصول کشاورزی ارگانیک ایجاد خاک سالم است.

6-کشاورزی ارگانیک الگو برداري از طبیعت است:

کشاورزی ارگانیک برای اکوسیستم  متعادل ارزش قایل است . طبیعت زنده نیز شامل تناوب كشت درمحصولات علوفه ای و استفاده از گیاهان پوششي و بقیه مناطق طبیعی است.

7-کشاورزان ارگانیک هدایت کننده تحقیقات تازه هستند:

تولید کنندگان ارگانیک بعنوان پیشرو در تحقیق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محیط زیست هستند.

8-تولیدکنندگان ارگانیک در جهت تنوع زیستی تلاش می کنند:

از دست دادن تعداد زیادی از گونه ها ( تنوع زیستی) یکی از نگرانی های دانشمندان محیط زیست است . به همین دلیل خیلی از کشاورزان ارگانیک در صدد هستند تا گونه های معمولی و بومي را حفظ کنند.

9-کشاورزی ارگانیک به حفظ سلامت جوامع روستایی کمک می کند:

کشاورزی ارگانیک به دلیل سطوح کم آن برای جوامع روستایی مفید است و به افزایش درآمد آنها منجر می گردد.

10-تنوع غذاهاي ارگانیک

بهر حال بعضی از غذاهای ارگانیک بعنوان جايگزين قابل استفاده است و محصولات کشاورزی غیر غذایی ( صنعتی ) نیز در حال تبدیل شدن به توليد ارگانیک هستند مانند    توليد پنبه ارگانيك و در نهايت توليد لباسهاي ارگانيك .

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٥/۱۱/۱ - مهدی ابراهیمی